V CO 172/18

Izba Cywilna2018-08-20

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie tej właściwości na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oznaczania sądu właściwego miejscowo, gdy właściwość tę można ustalić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku braku ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków w Polsce, właściwość miejscową sądu do rozpoznania sprawy o rozwód ustala się na podstawie miejsca zamieszkania strony pozwanej, a w dalszej kolejności miejsca zamieszkania powoda.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, wskazując, że mieszka w Polsce, a jej mąż w Kanadzie, oraz że strony nigdy nie miały wspólnego miejsca zamieszkania w Polsce. Wnioskodawczyni podała, że jej adres w Polsce jest rzeczywistym adresem zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CO 172/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 sierpnia 2018 r., sprawy z wniosku E. M. E. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, oddala wniosek. 2 UZASADNIENIE E. M. E. złożyła wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do wytoczenia powództwa o rozwód. We wniosku wskazała, że zamieszkuje w J. przy ul. P. […], a jej mąż L. J. E. w E. (Kanada), oświadczyła również, że strony mieszkały razem w Kanadzie, nie miały nigdy wspólnego miejsca zamieszkania w Polsce i z tej przyczyny nie jest możliwe ustalenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód. Sąd Najwyższy zobowiązał wnioskodawczynię do oświadczenia, czy wskazany we wniosku adres jest rzeczywistym adresem zamieszkania, czy też adres ten znajduje się poza granicami Polski, w takim wypadku należy go oznaczyć. Wykonując zobowiązanie pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że oznaczony we wniosku adres jest rzeczywistym adresem zamieszkania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy może nastąpić wtedy, gdy na podstawie okoliczności sprawy nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej w myśl przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 45 k.p.c.). Taka sytuacja w sprawie nie ma miejsca, bowiem właściwość miejscową można bez trudu ustalić na podstawie art. 41 k.p.c. Z przepisu tego wynika, że wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy ze stosunku małżeństwa, a więc także sprawy o rozwód, jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Z przedstawionych przez wnioskodawczynię okoliczności wynika, że nie zachodzą dwie podstawy oznaczenia właściwości miejscowej sądu, skoro małżonkowie nie mieli nigdy wspólnego zamieszkania w Polsce i pozwany nie mieszka w Polsce. Pozostaje zatem trzecia podstawa, to jest miejsce zamieszkania przyszłej 3 strony powodowej. Skoro wskazany adres w J. jest rzeczywisty, to oznacza, że wnioskodawczyni ma tu miejsce zamieszkania i przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 41 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy