III CO 5/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Lisiewski (sprawozdawca). Sędziowie: F. Błahuta, S. Strzelczyk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Cieszyńskich Zakładów Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych przeciwko Józefowi S. o eksmisję, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Cieszynie z dnia 31 sierpnia 1955 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePozwany jest wspólnikiem firmy "Cegielnia Parowa i S-ka" w C. i zajmuje w związku z tym na nieruchomości tejże firmy mieszkanie z przynależnościami, określone we wniosku pozwu. W dniu 30 kwietnia 1951 r. został na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. ustanowiony nad przedsiębiorstwem zarząd przymusowy wykonywany przez powodowe Zakłady. W sporze niniejszym strona powodowa domagała się eksmisji pozwanego, między innymi na tej podstawie, że pozwany nie płaci czynszu i że przechowując na strychu słomę i siano naraża Przedsiębiorstwo na niebezpieczeństwo pożaru.Sąd Powiatowy powództwo uwzględnił, wychodząc z założenia, że wbrew zaprzeczeniu pozwanego zarząd przymusowy istnieje nadal, że wprawdzie skutkiem pobierania przez stronę powodową od pozwanego czynszu nawiązał się pomiędzy stronami stosunek najmu, ale uległ on rozwiązaniu dlatego, że pozwany nie płaci czynszu i że mimo zakazu strony powodowej przechowuje na strychu siano i słomę, wywołując tym niebezpieczeństwo pożaru.W rewizji od tego wyroku pozwany żąda jego zmiany i oddalenia powództwa, ewentualnie jego uchylenia i odesłania sprawy do Sądu pierwszej instancji.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości:"Czy zarządca przymusowy może domagać się w oparciu o przepis art. 382 k.z. eksmisji właściciela, względnie współwłaściciela przedsiębiorstwa, z mieszkania położonego w obrębie przedsiębiorstwa, objętego zarządem przymusowym, czy też służy mu wyłącznie droga postępowania administracyjnego do usunięcia właściciela z mieszkania?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje:Słuszny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego wynikający z uzasadnienia pytania przedstawionego do rozstrzygnięcia, że jeśli chodzi o wzięcie w posiadanie przedmiotów objętych przymusowym zarządem, droga sądowa jest w zasadzie wyłączona. Sama bowiem decyzja o wprowadzeniu zarządu przymusowego uprawnia władzę administracyjną do objęcia posiadania przedmiotu zarządu przy zastosowaniu własnych środków przymusowych. Wskutek tego szczególny tytuł do wejścia w posiadanie przedmiotów objętych zarządem przymusowym nie tylko że nie jest potrzebny, lecz przede wszystkim nie ma takie roszczenie charakteru sprawy cywilnej i dlatego w sądzie powszechnym dochodzone być nie może. Niemniej jednak pogląd, do którego skłania się Sąd Wojewódzki, że niedopuszczalność drogi sądowej dotyczy również eksmisji z mieszkania, jest nieuzasadniony. W motywach swego postanowienia o przedstawieniu pytania Sądowi Najwyższemu Sąd Wojewódzki bez podania przyczyn i w przeciwieństwie do stanowiska zajętego przez Sąd Powiatowy w zaskarżonym wyroku zaznacza, że pozwanego w żadnym razie nie można uważać za najemcę w rozumieniu przepisów kodeksu zobowiązań. To zapatrywanie zapoznaje jednak rolę zarządcy przymusowego względem zarządzanego majątku. Zarządca przymusowy bowiem nie jest niczyim przedstawicielem, a zwłaszcza właściciela zarządzanego majątku, lecz wykonuje zarząd samodzielnie we własnym imieniu, będąc uprawniony do rozporządzania zarządzanym majątkiem i zaciągania względem niego zobowiązań w taki sam sposób, jak gdyby był właścicielem. Z tego powodu nie ma żadnych przeszkód, aby zawarł umowę najmu co do przedmiotów objętych zarządzanym majątkiem z samym ich właścicielem. Sąd Powiatowy mógł więc zasadnie dopatrzyć się w pobieraniu przez zarządcę przymusowego czynszu, w dodatku w dochodzeniu go w drodze sądowej, nawiązania stosunku najmu w sposób dorozumiany, skoro takie tłumaczenie zachowania się stron jest zgodne z wytycznymi zawartymi w art. 47 p.o.p.c,W wyjaśnieniach tych mieści się już odpowiedź na pytanie przedstawione przez Sąd Wojewódzki.Zarzuty, którymi skarżący stara się podważyć powyższą ocenę stosunku stron przez Sąd Powiatowy i wyciągnięte z niej wnioski, nie są uzasadnione (...).