III CR 117/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kałamajski. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie wniosku Rejestrowej Spółdzielni Pracy Usług Technicznych "I." w W. o wpisanie do Rejestru Spółdzielni zmiany statutu, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sadu Powiatowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie z dnia 5 grudnia 1962 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu dla Warszawy-Pragi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 5 grudnia 1962 r. Sąd Powiatowy dla Warszawy-Pragi orzekł wpisanie do Rejestru Spółdzielni zmiany statutu Spółdzielni Pracy Usług Technicznych "I" w W., określające teren działalności tej Spółdzielni na m. st. Warszawę oraz na 6 innych województw.Postanowienie to zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną wniesioną w dniu 30 kwietnia 1963 r.Uzasadnienie prawnePrzy rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie przede wszystkim zarzuca naruszenie przepisu art. 53 § 1 ustawy o spółdzielniach i ich związkach polegające na tym, że Sąd Powiatowy, decydując o wpisie zmiany statutu, nie dysponował dowodem, iż uchwała walnego zgromadzenia w tym względzie zapadła wymaganą przez ustawę większością ¾ głosów.Zasadnie również rewizja nadzwyczajna podkreśla, że wpis przytoczonej wyżej zmiany statutu nie mógł być dokonany nawet wówczas, gdyby uchwała w tej kwestii powzięta została wymaganą większością głosów, ponieważ wpis taki naruszałby przepis art. 53 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach.Zgodnie z tym przepisem zmiana statutu wymaga oświadczenia o jej celowości, wydanego przez właściwy centralny związek. Do wniosku o wpis zmiany statutu zostało wprawdzie takie oświadczenie dołączone, ale z tym ograniczeniem, że Spółdzielnia "I" może wykonywać swą działalność tylko na terenie m. st. Warszawy. Ponieważ uchwała walnego zgromadzenia miała szerszą treść, nie mogła stanowić - wobec sprzeczności z oświadczeniem o celowości - podstawy wpisu.Sąd Najwyższy nie podziela natomiast zawartej w rewizji nadzwyczajnej sugestii, że Sąd rejestrowy powinien był zmianę statutu zarejestrować w takim zakresie, w jakim zmiana ta pozostaje w zgodzie z oświadczeniem o celowości, gdyż "można stanąć na stanowisku, że skoro walne zgromadzenie uchwaliło zmianę w szerszym zakresie, to uchwała ta nie traci w całości swej ważności skutkiem niezatwierdzenia przez centralny związek tylko pewnych postanowień projektowanej zmiany statutu".Stanowisko takie nie jest uzasadnione. Uchwała walnego zgromadzenia w kwestii zmiany statutu musi być traktowana jako jedna integralna całość, nie można bowiem przewidzieć, czy walne zgromadzenie podjęłoby uchwałę w węższym zakresie, czy też - wobec braku zgody Centralnego Związku na projektowaną zmianę - w ogóle by ze zmiany zrezygnowało. Dlatego oświadczenie o celowości, kwestionując zmianę częściowo, może odnieść skutek pozytywny (jako zatwierdzenie zmiany) tylko o tyle, o ile walne zgromadzenie w nowej uchwale zdecyduje się na taką częściową zmianę. W przeciwnym razie uchwała mająca szerszy zakres traci moc, a oświadczenie ma skutek odmowy wydania oświadczenia o celowości. Przeciwna wykładnia prowadziłaby do sprzecznego z ustawą poglądu, że nie walne zgromadzenie, lecz Centralny Związek decyduje ostatecznie o zmianie statutu. Jest jednak inaczej, gdyż oświadczenie o celowości takiego skutku nie wywiera, a jedynie stanowi przesłankę skuteczności decyzji organu spółdzielni.Z tych zasad należało - w celu wyjaśnienia, czy walne zgromadzenie wnioskodawczyni nie podjęło tymczasem nowej uchwały - zaskarżone postanowienie uchylić.