III CR 234/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wiszniewski. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Romana i Heleny małż. R. przeciwko Skarbowi Państwa (Prokuratorowi Wojewódzkiemu w Poznaniu) o wyłączenie spod zajęcia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu wojewódzkiego w Poznaniu - Ośrodek w Kaliszu z dnia 31 stycznia 1963 r.,zaskarżone postanowienie, jak również orzeczenie o kosztach procesu zawarte w pkt II wyroku Sądu Powiatowego w Ostrowie Wlkp. z dnia 18 października 1962 r. zmienił i zasądził od powodów na rzecz Skarbu Państwa (Prokuratora Wojewódzkiego w Poznaniu) kwotę 575 zł tytułem kosztów procesu za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneW pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa powodowie domagali się zwolnienia od egzekucji 1 telewizora marki "Turkus" i 1 maszyny do szycia marki "Singer". Powodowie twierdzili że ruchomości te, zajęte na podstawie postanowienia Prokuratora Powiatowego w Ostrowie Wlkp. z dnia 13.IV.1960 r. w sprawie karnej przeciwko Leokadii K., córce powodów, stanowią ich wyłączną własność.Prokurator, reprezentujący w sprawie Skarb Państwa, uznał żądanie powodów. W związku z tym Sąd Powiatowy w Ostrowie Wlkp. uwzględnił powództwo i zasądził na rzecz powodów od Skarbu Państwa kwotę 1.254 zł tytułem kosztów procesu.Zażalenie złożone przez Prokuratora Wojewódzkiego w Poznaniu na zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach procesu Sąd Wojewódzki postanowieniem z ćmią 31.I.1963 r. oddalił.Oddalając zażalenie strony pozwanej, Sąd Wojewódzki uznał za nieuzasadniony zarzut, że pozwany Skarb Państwa nie dał powodu do wytoczenia powództwa w sprawie. Sąd w szczególności stwierdził, ze pozwany dał w rzeczywistości powód do wytoczenia powództwa, ponieważ żądanie powodów zwolnienia zajętych ruchomości, skierowane w ich piśmie z dnia 14.VI.1980 r. do Prokuratora Powiatowego w Ostrowie Wlkp., zostało przez niego załatwione odmownie pismem z dnia 23.VI.1960 r.Obydwa wymienione postanowienia zaskarżył Prokurator Generalny PRL rewizją nadzwyczajną wniesioną w dniu 24 lipca 1963 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11) w przedmiotach nią objętych stosuje się przy zabezpieczeniu i egzekucji roszczeń i kar przepisy dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (Dz. U. Nr 21, poz. 84) oraz przepisy dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. Nr 65, poz. 390), zgodnie zaś z przepisami zawartymi w tych aktach normatywnych (art. 14 pierwszego z nich oraz art. 11 drugiego) osoba, która domagała się zwolnienia spod zajęcia lub egzekucji, powinna przed wytoczeniem powództwa zgłosić do właściwego organu odpowiednie żądanie z podaniem wszystkich zarzutów i dowodów. W przeciwnym razie ponosi koszty procesu, nawet gdyby się z powództwem utrzymała.Powodowie wystąpili wprawdzie z odpowiednim żądaniem do Prokuratora, jednakże nie przedstawili mu konkretnych dowodów uzasadniających ich twierdzenie, że są właścicielami zajętych ruchomości i że ruchomości te powinny ulec zwolnieniu. W związku z tym Prokurator Powiatowy odmówił w piśmie z dnia 23.VI.1960 r. zwolnienia rzeczy i zawiadomił powoda Romana R., że "zajęte przedmioty mogą być zwolnione tylko wówczas, jeśli Obywatel wykaże, że są jego własnością i nabyte zostały przed popełnieniem przestępstwa przez córkę, Leokadię K."Powodowie twierdzą wprawdzie, że dowody uzasadniające ich żądanie złożyli przed wytoczeniem powództwa w Skarbowym Urzędzie Komorniczym, który wykonywał egzekucję, lecz twierdzenie to nie może uzasadniać słuszności ich żądania co do zasądzenia kosztów procesu, ponieważ organem, który zarządził zajęcie i egzekucję, a więc organem uprawnionym do uchylenia tej decyzji, był Prokurator, a nie Skarbowy Urząd Komorniczy. W związku z tym należy uznać, że złożenie przez powodów wspomnianych dowodów w tym właśnie Urzędzie nie czyni zadość obowiązkowi, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach.Z tych zasad zaskarżone orzeczenie należało zmienić i orzec jak w sentencji.