III CR 48/67

PostanowienieIzba Cywilna1967-07-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnienie pierwotnego aktu urodzenia, nawet jeśli wymagał transkrypcji, wyklucza możliwość sądowego odtworzenia aktu urodzenia na podstawie dekretu o ustaleniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odtworzeniu aktu urodzenia, uznając, że nie było podstaw do jego wydania. Skoro wnioskodawczyni posiadała już akt urodzenia, który został transkrybowany do polskiego rejestru stanu cywilnego, postępowanie sądowe było zbędne. Istnienie dwóch aktów urodzenia tej samej osoby, różniących się treścią, narusza interes Państwa w prawidłowej rejestracji zdarzeń stanu cywilnego.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Piotrkowie odtworzył akt urodzenia Emilii P. na podstawie dekretu o ustaleniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego. Wnioskodawczyni posiadała jednak już akt urodzenia, który został transkrybowany do polskiego rejestru stanu cywilnego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów prawa i interesu PRL.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i oddalił wniosek o ustalenie treści aktu urodzenia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Emilii M. o ustalenie treści aktu urodzenia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Piotrkowie z dnia 28 maja 1953 r., uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Piotrkowie postanowieniem z dnia 28.V.1953 r. wydanym na podstawie przepisów dekretu z dnia 22.X.1947 r. o ustaleniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego obywateli polskich (Dz. U. Nr 65, poz. 392) odtworzył akt urodzenia Emilii P. córki Karola i Anny z domu P., małż. P., urodzonej dnia 22 lutego 1908 r. w miejscowości Dolinka, byłe woj. wołyńskie.W oparciu o powyższe postanowienie, które uprawomocniło się bez zaskarżenia, Urząd Stanu Cywilnego w Łodzi Śródmieściu sporządził akt urodzenia Emilii P. wpisując go pod Nr 2836/u/53.Od powyższego postanowienia wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o jego uchylenie i oddalenie wniosku. Skarżący zarzuca naruszenie art. 1 dekretu z dnia 22.X.1947 r. o ustaleniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego obywateli polskich (Dz. U. Nr 65, poz. 392), art. 26 § 1 k.p.c. oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył co następuje:Jak wynika z dokumentów, dołączonych do rewizji nadzwyczajnej, wnioskodawczyni posiada swój akt urodzenia figurujący w księdze Urzędu Stanu Cywilnego Łódź Górna pod Kr II - 115/1963. Akt ten został transkrybowany do księgi USC Łódź Górna w trybie art. 63 ust. 1 prawa o aktach stanu cywilnego z 1955 r. w związku z przedłożeniem przez wnioskodawczynię "wyciągu z księgi metrykalnej" parafii Iwanicze z 1908 r., wydanego w 1934 r. matce wnioskodawczyni Annie P., mieszkance wsi D. pow. włodzimierskiego.Porównanie treści obu aktów urodzenia wykazuje identyczność prawie wszystkich danych osobowych. Różnice są jedynie w oznaczeniu miejsca urodzenia wnioskodawczyni i w imieniu jej ojca. W akcie odtworzenia na podstawie postanowienia sądu jako miejsce urodzenia wpisana jest miejscowość Dolinka, gdy tymczasem z aktu pierwotnego wynika, że miejscowość Dolinka była miejscem zamieszkania rodziców wnioskodawczyni, a miejscem urodzenia jej były I. Imię ojca wnioskodawczyni w akcie pierwotnym jest "Włodziemierz", a w odtworzonym "Karol".Powyższe stwierdzenia pozwalają uznać, iż brak było przesłanek do sądowego odtworzenia aktu urodzenia Emilii P. i że zatem postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 1 powołanego wyżej dekretu z dnia 22.X.1947 r., a nadto z naruszeniem art. 26 § 1 k.p.c.Sąd bowiem powinien, przed podjęciem ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie, zażądać od wnioskodawczyni dowodu wykazującego, że uzyskanie wypisu przedmiotowego aktu urodzenia jest niemożliwe lub związane z powyższymi trudnościami, jak tego wymaga art. 1 wspomnianego dekretu.Przedstawiony wyżej stan faktyczny wykazuje, że wnioskodawczyni posiada wypis swojego aktu urodzenia z miejscowości sporządzenia tego aktu z Iwanicz, a zatem postępowanie Sądu było zbędne.W tych warunkach rewizja nadzwyczajna zmierzająca do uchylenia postanowienia Sądu i w dalszej konsekwencji do wykreślenia z księgi sporządzonego na jego podstawie aktu urodzenia Emilii P., zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej, że zaskarżone orzeczenie doprowadziło do istnienia dwóch aktów urodzeń jednej osoby, różniących się treścią.Upływ terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ, w świetle ustalonej już judykatury Sądu Najwyższego, prawidłowa rejestracja zdarzeń z zakresu stanu cywilnego obywateli leży w interesie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1art. 26 § 1 KPCart. 63 ust. 1art. 421 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.