III CR 58/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, Z. Wasilkowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Franciszka G. o sprostowanie aktu urodzenia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości na postanowienie Sądu Powiatowego w Aleksandrowie Kujawskim z dnia 14 listopada 1961 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Aleksandrowie Kujawskim do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneFranciszek G. wnosił o sprostowanie oczywistej omyłki, zaistniałej w jego akcie urodzenia i sprostowanie tegoż aktu w ten sposób, że zamiast imienia żeńskiego "Anna" należy wpisać "Franciszek".Sąd Powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim postanowieniem z dnia 14 listopada 1961 r. sygn. Ns. 360/61 uznał się za niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania wniosku o sprostowanie aktu urodzenia i na podstawie art. 207 k.p.c. oraz art. 8 i 9 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. Nr 56, poz. 254) wniosek odrzucił.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 207 k.p.c. oraz art. 25 i 26 ust. 3, 4 i 5 prawa o aktach stanu cywilnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do przepisu art. 26 prawa o aktach stanu cywilnego, o sprostowaniu aktu stanu cywilnego w razie błędnego lub niewłaściwego jego zredagowania rozstrzyga sąd powiatowy. Sądem właściwym jest sąd miejsca sporządzenia aktu. Z dołączonego do akt odpisu zupełnego aktu urodzenia wnioskodawcy G. wynika w sposób niewątpliwy, że urzędnik stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia dziecka błędnie wpisał do aktu charakterystyczne imię żeńskie "Anna", skoro z pozostałej treści aktu wynika, że dziecko było płci męskiej. W tej części akt urodzenia stwierdzał zdarzenie nieprawdziwe, istniejące już w dacie sporządzania aktu. Podkreślić należy, że w wielu parafiach katolickich akty stanu cywilnego były zazwyczaj sporządzane "in blanco" w księgach, a elementy tekstu aktu były notowane "dla pamięci" w raptularzu, co w konsekwencji powodowało liczne błędy w tekście aktów. Tę wadliwą praktykę w b. Królestwie stwierdza jako notoryczną Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy - Ośrodek w Toruniu, w którego okręgu leży także Sąd Powiatowy w Aleksandrowie Kujawskim (por. post. z dnia 4.III.1955 r., VII CR 54/55 w pracy J. Litwina: Prawo o aktach stanu cywilnego - Komentarz, str. 257, wyd. w 1961 r.).Sprostowanie aktu stanu cywilnego może polegać na zastąpieniu pewnych wyrazów innymi.Imię powinno odpowiadać płci dziecka, w przeciwnym razie źle spełnia swą funkcję indywidualizującą. Niedopuszczalne jest w świetle art. 36 prawa o a.s.c. nadawanie imienia charakterystycznego dla płci odmiennej lub nie pozwalającego odróżnić płci.Wyjątkiem jest tu imię Maria, które może być nadawane dzieciom płci męskiej, ale tylko łącznie z innym imieniem o wyraźnym typie męskim (por. pkt 37 instrukcji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dla urzędów stanu cywilnego i organów nadzoru z 1955 roku).Podkreślić należy, że powołana przez Sąd Powiatowy ustawa z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. Nr 56, poz. 254) ma zastosowanie do wypadków, gdy akt stanu cywilnego został sporządzony prawidłowo, zgodnie z wolą zgłaszającego i obowiązującymi przepisami. Przepisy wymienionej ustawy nie mają natomiast zastosowania do sprawy, której przedmiotem, jak w niniejszej sprawie, jest sprostowanie błędnie sporządzonego aktu urodzenia.Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 29 lipca 1949 r. C. 680/49 wyjaśnił, że celem, jaki przyświecał ustawodawcy w art. 26 ust. 3 prawa o a.s.c., jest utrzymanie zgodności między rejestracją stanu cywilnego a prawdą obiektywną. Sąd Najwyższy wielokrotnie też wyjaśniał, że prawidłowa rejestracja zdarzeń podlegających wpisaniu do aktów stanu cywilnego leży w interesie Państwa Ludowego.Z przytoczonych zatem przyczyn należało rewizję nadzwyczajną uwzględnić, wobec czego Sąd Najwyższy z mocy art. 393 w związku z art. 384 k.p.c. orzekł jak w sentencji.