I CR 1793/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Wincentego G. o sprostowanie aktu urodzenia, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Koźlu z dnia 6 sierpnia 1953 r., zaskarżone postanowienie zmienił i wniosek Wincentego G. o sprostowanie aktu urodzenia oddalił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 6 sierpnia 1953 r. Sąd Powiatowy w Koźlu orzekł sprostowanie aktu urodzenia wnioskodawcy Wincentego G. przez wpisanie zamiast nazwiska wymienionego nazwiska "L."; jednocześnie Sąd Powiatowy zarządził wpisanie odpowiedniej wzmianki na marginesie aktu urodzenia. Sąd Powiatowy ustalił na podstawie przesłuchania wnioskodawcy oraz wyciągu z aktu małżeństwa jego rodziców, że urodził się on w dniu 17 lipca 1932 r. jako syn Maksymiliana L. i Anny L. z domu G., którzy zawarli związek małżeński w dniu 26 października 1930 r., wobec czego sąd uznał, że wnioskodawca powinien nosić nazwisko ojca "L.", a nie nazwisko "G." figurujące w wyciągu z jego aktu urodzenia.Powyższe postanowienie Sądu Powiatowego zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jego zmianę i oddalenie wniosku o sprostowanie aktu urodzenia. Rewizja nadzwyczajna zarzuca naruszenie art. 49 Prawa o aktach stanu cywilnego, art. 26 § 1 k.p.n. i art. 218 § 1 k.p.c. przez to, że Sąd Powiatowy nie dopełnił obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, ponieważ oparł się na wyciągu z aktu urodzenia, pomijając, że orzeczeniem Wojewody w K. z dnia 25 sierpnia 1949 r. nazwisko wnioskodawcy zmienione zostało z "L." na "G.", o czym jest wzmianka na marginesie aktu urodzenia. Rewizja nadzwyczajna wskazuje, że Sąd Powiatowy, spostrzegłszy swoją pomyłkę, z naruszeniem art. 207 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n. ponownie rozpoznał sprawę i postanowieniem z dnia 25 lutego 1954 r. wniosek o sprostowanie aktu urodzenia oddalił, nakazując równocześnie skreślenie w akcie urodzenia wnioskodawcy wzmianki dodatkowej, sporządzonej na podstawie postanowienia z dnia 6 sierpnia 1953 r.Postanowienie z dnia 25 lutego 1954 r. w dacie wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie było prawomocne, a w razie jej uwzględnienia stanie się bezprzedmiotowe, wobec czego, zdaniem skarżącego, nie zachodzi potrzeba zaskarżania go.Rewizja nadzwyczajna jest w pełni uzasadniona. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pełnego odpisu aktu urodzenia wnioskodawcy, sporządzonego przez urząd stanu cywilnego w C. w dniu 10 września 1953 r., na marginesie tego aktu znajduje się adnotacja z datą 13 październik 1949 r., stwierdzająca, że orzeczeniem Wojewody w K. z dnia 25 sierpnia 1949 r. zmieniono nazwisko "L." na "G.". W tym stanie rzeczy wniosek o sprostowanie w akcie urodzenia nazwiska "G.", jako rzekomo omyłkowo wpisanego, na "L.", jest oczywiście bezzasadny.Sąd Powiatowy, poprzestając na wyciągu z aktu urodzenia, który to wyciąg zawiera dane wynikające z aktu urodzenia z uwzględnieniem przytoczonej wyżej wzmianki na marginesie, mylnie przyjął, że nazwisko wnioskodawcy w wyciągu zostało podane omyłkowo, gdy w istocie w wyciągu prawidłowo figuruje nazwisko, jakie aktualnie przysługuje wnioskodawcy po zmianie nazwiska dokonanej w trybie administracyjnym. Błędne ustalenie Sądu Powiatowego stało się możliwe tylko na skutek tego, że Sąd ten oparł się na wyciągu z aktu urodzenia, zamiast zażądać pełnego odpisu tego aktu. Zasadnie rewizja nadzwyczajna zarzuca, że Sąd Powiatowy nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i dokonał sprostowania aktu urodzenia, nie znając dokładnie jego treści, przez co naruszył art. 26 § 1 k.p.n. i art. 49 Prawa o aktach stanu cywilnego.Należy podkreślić z naciskiem, że jest rzeczą niedopuszczalną, aby sąd dokonywał sprostowania aktu stanu cywilnego, opierając się tylko na wyciągu lub odpisie skróconym tego aktu. W sprawie o sprostowanie aktu stanu cywilnego sąd powinien opierać się na pełnym odpisie aktu i to możliwie aktualnym, uwzględniającym wszelkie wpisy dodatkowe.Ponieważ nazwisko wnioskodawcy na mocy orzeczenia Wojewody w K. z dnia 25 sierpnia 1949 r. brzmi "G.", nie może on żądać sprostowania tego nazwiska w trybie przewidzianym w art. 49 Prawa o aktach stanu cywilnego, na skutek czego wniosek jego podlega oddaleniu.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, uwzględniając rewizję nadzwyczajną, na mocy art. 396 § 1 i 399 § 1 k.p.c. zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego, jako zapadłe z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa, zmienił i wniosek o sprostowanie aktu urodzenia oddalił.Uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stał na przeszkodzie upływ sześciomiesięcznego terminu od uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia, ponieważ prawidłowa rejestracja zdarzeń podlegających wpisaniu do akt stanu cywilnego leży w interesie Państwa Ludowego, co uzasadnia z mocy art. 396 § 1 i 399 § 1 k.p.c. zmianę zaskarżonego postanowienia niezależnie od upływu wskazanego terminu.Sąd Najwyższy podkreśla zarazem niedopuszczalność postępowania Sądu Powiatowego, który mimo uprawomocnienia się postanowienia z dnia 6 sierpnia 1953 r. ponownie rozpoznał z urzędu sprawę i wydał nowe postanowienie w przedmiocie wniosku, jakkolwiek przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wznowienia z urzędu postępowania prawomocnie zakończonego. Postępowanie, jakie toczyło się po uprawomocnieniu postanowienia z dnia 6 sierpnia 1953 r., jest dotknięte nieważnością (art. 371 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 4 i 33 § 1 k.p.n.). Postanowienie Sądu Powiatowego z dnia 6 sierpnia 1953 r. mogło być uchylone lub zmienione tylko w drodze rewizji nadzwyczajnej.