III CR 798/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: W. Formański, M. Łoziński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa L. przeciwko Miejskiemu Zakładowi Mleczarskiemu w Częstochowie o 15.433 zł 40 gr, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 12 lipca 1956 r.,zaskarżony wyrok w części przewyższającej zasądzoną sumę 12.000 zł uchylił i w tym zakresie postępowanie umorzył; poza tym rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Józef L. domaga się od Miejskiego Zakładu Mleczarskiego zapłaty kwoty 15.433,40 zł tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe przepracowane przez powoda, jako kierownika transportu, w okresie od dnia 8 maja 1952 r. do dnia 31 sierpnia 1954 r.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo wyrokiem z dnia 12 lipca 1956 r.Od powyższego wyroku wniosła rewizję strona pozwana, domagając się na podstawie art. 371 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa albo zmiany tegoż wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Postępowanie sądowe w części dotyczącej roszczeń powoda o zapłatę za godziny nadliczbowe za okres po dniu 1 lipca 1953 r. należało umorzyć z mocy art. 1 ustawy z dnia 22 marca 1957 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 76).Natomiast co do pozostałej części dochodzonych przez powoda roszczeń za godziny nadliczbowe za okres od dnia 8 maja 1952 r. do dnia 1 lipca 1953 r. zaskarżony wyrok należało uznać za trafny.Rewizja zarzuca, że powód pobierał dodatek funkcyjny i dlatego nie przysługiwało mu wynagrodzenie za ewentualną pracę w godzinach nadliczbowych, brak bowiem antagonistycznych sprzeczności między interesami pracowników i Państwa wyłącza potrzebę badania, czy dodatek funkcyjny jest odpowiednio wysoki w stosunku do liczby przepracowanych godzin. Stanowisko to jednak jest niesłuszne. Brak bowiem antagonistycznych sprzeczności między interesami pracowników i Państwa nie zwalnia wcale od obowiązku pełnego poszanowania przepisów prawnych ustanowionych w sposób bezwzględnie obowiązujący w interesie tychże pracowników. Przeciwnie, brak powyższy jeszcze silniej podkreśla i zaostrza ten obowiązek. Do takich zaś przepisów prawnych niewątpliwie należy art. 16 ustawy z dnia 18.XII.1919 r. o czasie pracy, który nie może być naruszony nawet postanowieniami układów zbiorowych pracy, a to wobec wyraźnej treści art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1937 r. o układach zbiorowych pracy. Tego rodzaju układy zbiorowe mogą jedynie, podobnie jak władze naczelne regulujące system płac, określić ryczałtowy sposób wypłaty należności za godziny nadliczbowe w postaci stałego dodatku do zasadniczego uposażenia, dodatek jednak taki nie będzie ze swej istoty dodatkiem funkcyjnym, stanowiącym wynagrodzenie za powierzoną pracownikowi funkcję związaną z jego stanowiskiem. Jednakże nawet taki system nie przekreśla roszczeń pracownika za godziny nadliczbowe ponad kwotę pobranego dodatku.Właśnie tego rodzaju sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż powód dochodzi jedynie nadwyżki ponad kwotę przyznanego mu i wypłaconego dodatku. W tych warunkach bliższa analiza tego dodatku byłaby bezprzedmiotowa.Rewizja nie zarzuca, aby powód jako kierownik transportu dysponował swoim czasem dowolnie, tzn. aby nie miał obowiązku pozostawania przez cały czas w zakładzie pracy lub poza nim do rozporządzenia pracodawcy, natomiast z materiału sprawy wynika, że liczenie godzin nadliczbowych powoda nastąpiło właśnie na podstawie list obecności prowadzonych dla celów dyscypliny pracy.Nie jest trafne również stanowisko rewizji zarzucającej sprzeczność ustalenia zaskarżonego wyroku co do liczby przepracowanych godzin z materiałem sprawy. Zestawienie godzin przepracowanych przez powoda zatwierdziła Krystyna B., kontrolująca dyscyplinę pracy w zakładzie. Fakt pracy powoda w godzinach nadliczbowych potwierdziła - poza szeregiem świadków - również świadek Wacława M., która jako personalna miała w tym zakresie kontrolę.W tym stanie rzeczy rewizję strony pozwanej w tej części jako nieuzasadnioną należało, zgodnie z art. 383 k.p.c., oddalić.