III CRN 101/74
WyrokIzba Cywilna1974-05-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksmisja członka spółdzielni mieszkaniowej z lokalu może być orzeczona wyłącznie na podstawie przesłanek uzasadniających eksmisję najemcy, w szczególności zaległości czynszowych, bez ustalenia wykluczenia członka ze spółdzielni?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że eksmisja członka spółdzielni mieszkaniowej nie może być oparta wyłącznie na przesłankach stosowanych wobec najemców, takich jak zaległości czynszowe, bez uprzedniego ustalenia wykluczenia członka ze spółdzielni. Brak wykluczenia członka ze spółdzielni uniemożliwia orzeczenie eksmisji na podstawie art. 16 prawa lokalowego.Stan faktyczny
Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." domagała się eksmisji Bogusława J. z lokalu z powodu zaległości czynszowych. Sąd Powiatowy uwzględnił powództwo, opierając się na art. 16 prawa lokalowego. Pozwany wniósł rewizję nadzwyczajną do Ministra Sprawiedliwości, zarzucając rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1974 r. sprawy z powództwa Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej "O." przeciwko Bogusławowi J. o eksmisję na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego dla m.st. Warszawy z dnia 22 grudnia 1972 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Powiatowemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 22 grudnia 1972 r. Sąd Powiatowy orzekł eksmisję pozwanego wraz z osobami prawa jego reprezentującymi z lokalu Nr 2 przy ul. S. 11b w W., powołując się na to, że pozwany zalega z płaceniem czynszu. Prawomocnymi wyrokami zasądzono od niego należności czynszowe, mimo to jednak zadłużenie nie jest regulowane. W tym stanie żądanie eksmisji jest uzasadnione w świetle przepisu art. 16 prawa lokalowego.Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się.W dniu 19 marca 1974 r. wpłynęła rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości, wniesiona na skutek podania pozwanego, zarzucająca temu wyrokowi rażące naruszenie prawa lokalowego oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i domagająca się jego uchylenia i oddalenia powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany jest członkiem powodowej Spółdzielni. Wobec tego podstawy eksmisji, nie mogą stanowić same przez się takie fakty, jak niepłacenie przez członka należnych od niego świadczeń, używanie lokalu niezgodnie z przeznaczeniem, naruszanie zasad współżycia społecznego, tj. te okoliczności, które uzasadniają żądanie eksmisji najemcy (art. 16 prawa lokalowego). Jeżeli dążenie Spółdzielni do zmiany postępowania członka okazałyby się bezskuteczne, mogłaby ona wykluczyć opornego członka.Powodowa Spółdzielnia nie powoływała się na to, że j nastąpiło wykluczenie pozwanego ze Spółdzielni, lub by w inny sposób nastąpiło wygaśnięcie jego spółdzielczego prawa do lokalu. Sąd Powiatowy zatem nie mógł orzec eksmisji, powołując jego podstawę rozstrzygnięcia art. 16 prawa lokalowego.Niewyjaśnienie kwestii wykluczenia pozwanego ze Spółdzielni uzasadnia jednak nie oddalenie powództwa lecz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w oparciu art. 422 § 2 k.p.k., gdyż dopiero po ustaleniu, że wykluczenie dotychczas nie nastąpiło, należałoby powództwo oddalić.Upływ terminu z art. 421 § 2 k.p.c. nie mógł stanąć na przeszkodzie uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej, gdyż zaskarżone orzeczenie nie tylko narusza rażąco prawo, ale również narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, związany z prawidłowym stosowaniem prawa obowiązującego w stosunkach spółdzielczych, zwłaszcza że chodzi o eksmisję osoby dotkniętej schorzeniem psychicznym (schizofrenią).
Powiązane orzeczenia
- III CZP 81/04 2005-02-09Czy sąd orzekający w sprawie o eksmisję z lokalu mieszkalnego może samodzielnie ustalać, że nie doszło do wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania na skutek nie zachowania warunków określonych w art.…
- III CRN 408/67 1968-10-01Czy sąd może orzec eksmisję z lokalu mieszkalnego, uzależniając jej wykonanie od uzyskania przez pozwanego równorzędnego lokalu zastępczego, gdy przepisy prawa lokalowego nie przewidują takiego obowiązku sądu?
- III CZP 70/89 1989-07-27Czy w sprawie o eksmisję byłego współmałżonka z lokalu mieszkalnego objętego szczególnym trybem najmu, sąd jest uprawniony do badania przesłanek cofnięcia przydziału lokalu przez organ administracyjny, czy też ocena ta n…
- I CR 313/70 1970-06-08Czy dopuszczalne jest żądanie eksmisji pozwanych z lokalu na podstawie umowy zamiany mieszkań, mimo że posiadają oni przydział władzy lokalowej i umowę najmu?
- III CR 84/64 1964-02-05Czy wyprowadzenie się jednego z lokatorów, który był przedmiotem konfliktu z innymi najemcami, może stanowić podstawę do oddalenia powództwa o eksmisję na podstawie przepisów o ochronie porządku domowego?
Powołane przepisy
art. 16art. 422 § 2 KPKart. 421 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.