III CRN 21/69

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Julii L. o dział spadku po Janie M. i o zniesienie współwłasności nieruchomości, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Powiatowego w Tarnowskich Górach z dnia 24 sierpnia 1967 r., zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę przekazał temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Powiatowy uzupełnił poświadczenie dziedziczenia przez stwierdzenie zachowania prawa do gospodarstwa rolnego po zmarłym w dniu 19 grudnia 1901 r. Janie M.Postanowienie to nie zostało podpisane przez sędziego orzekającego, mimo że - jak to wynika z protokołu rozprawy z dnia 24 sierpnia 1967 r. (k. 165) - zostało ogłoszone.Wobec niezaskarżenia postanowienie to uprawomocniło się i w oparciu o nie Sąd Powiatowy wydał orzeczenie o dziale spadku.Rozpoznając rewizję od tego ostatniego orzeczenia, Sąd Wojewódzki przedstawił w trybie art. 391 k.p.c. Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy orzeczenie sądu ogłoszone lecz nie podpisane przez sędziego jest orzeczeniem nie istniejącym, czy tylko orzeczeniem dotkniętym nieważnością". Równocześnie Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zaskarżył rewizją nadzwyczajną z dnia 21.1.1969 r. wyżej wymienione postanowienie o dziedziczeniu spadkowego gospodarstwa rolnego (postanowienie z dnia 24 sierpnia 1967 r.) zarzucając rażące naruszenie art. 324 § 3 k.p.c. oraz naruszenie interesu PRL, w związku z czym wnosił o uchylenie powyższego postanowienia i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok ogłoszony, mimo że nie został podpisany przed ogłoszeniem przez cały skład orzekający sądu, formalnie kończy postępowanie w sprawie i nie może być uważany za wyrok w ogóle nie istniejący, nie wydany. Wyrok taki podlega jednak - wobec niepodpisania go wbrew wyraźnemu postanowieniu ustawy (art. 324 § 3 k.p.c.) - na tej właśnie podstawie zaskarżeniu w drodze rewizji. Niepodpisanie - z naruszeniem powoł. art. 324 § 3 k.p.c. - sentencji wyroku ogłoszonego stanowi rażące uchybienie procesowe (art. 368 pkt 5 k.p.c.), wyłącza bowiem stwierdzenie, że ogłoszone orzeczenie odpowiada temu rozstrzygnięciu, jakie zapadło na naradzie i zostało stwierdzone podpisami orzekającego składu.Ogłoszenie wyroku nie podpisanego przez skład orzekający sądu, godząc w powagę wymiaru sprawiedliwości, narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, to zaś uzasadnia w przypadku na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzeczenie jak w sentencji.