III CRN 278/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Szachułowicz.Sędziowie SN: Ł. Grygołajtys, J. Majorowicz (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 1981 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Marty S. o dział spadku po Fryderyku S. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 16 września 1980 r. postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni Marta S. jest właścicielką działki ziemi o pow. 690 m kw. położonej w T. przy ul. S., uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr (...). Na działce tej - według treści wyroku - w czasie trwania małżeństwa wnioskodawczyni ze spadkodawcą Fryderykiem S. wybudowali oni wspólnie dwupiętrowy dom mieszkalny. Spadkobiercami zmarłego dnia 27 lipca 1973 r. Fryderyka S. są żona Marta S. w 1/4 części oraz dzieci Lidia K., Elżbieta Z., Krystian S., Alicja F. i Stefania K. po 3/20 części.Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 16 września 1980 r. dokonał zgodnego działu spadku po Fryderyku S. w ten sposób, że w budynku położonym w T. przy ul. S. wyodrębnił własność poszczególnych lokali, przyznając je Marcie S., Alicji F. i Lidii K. oraz stwierdzając, że piwnica, klatka schodowa, dach, mury konstrukcyjne, instalacje oraz podwórze z ogródkiem tworzyć będą nadal współwłasność.Postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach zaskarżył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie tego postanowienia i o przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania i zarzucając rażące naruszenie art. 135-136 k.c. oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest w pełni uzasadniona, o ile zarzuca rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 135 i 136 k.c.Jeśli grunt pod budynkiem nie stanowi własności państwowej, wyodrębnienie własności poszczególnych lokali możliwe jest tylko wówczas, gdy osoby, na rzecz których wyodrębnienie takie ma nastąpić, były dotychczas współwłaścicielami nieruchomości. Wniosek taki wynika w sposób niedwuznaczny z treści art. 135-136 k.c.Skoro w tej sprawie właścicielką gruntu pod budynkiem była wnioskodawczyni, przeto na podstawie art. 47-48 k.c. była ona również wyłączną właścicielką całego budynku. Wyodrębnienie własności poszczególnych lokali w budynku stanowiącym wyłączną własność jednej osoby fizycznej jest wyłączone. Usprawiedliwienia takiego wyodrębnienia nie może stanowić zaliczenie przez Sąd Rejonowy do spadku - zamiast samej wierzytelności do nakładów - całej działki gruntu wraz z budynkiem, bowiem ustalenie takie nie tylko jest dowolne, ale w sposób oczywisty sprzeczne również z okolicznościami przytoczonymi we wniosku oraz wyciągiem z księgi wieczystej Kw nr (...). W rezultacie takiego błędnego ustalenia Sąd dokonał działu spadku nieruchomości, której spadkodawca nie był właścicielem.Z tych wzglądów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania.Upływ terminu z art. 421 § 2 k.p.c. nie stał na przeszkodzie uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza również interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, związany z przestrzeganiem podstawowych zasad polityki mieszkaniowej Państwa.