III CRN 354/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN St. Dmowski (spr.).Sędziowie SN: H. Ciepła, A. Wypiórkiewicz.Protokolant: B. Krzyżewska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 1989 r. sprawy Gminnej Spółdzielni "SCh" w W. przeciwko Przedsiębiorstwu Przemysłu Zbożowo-Młynarskiemu "PZZ" w R. o 12.240 zł, na skutek rewizji nadzwyczajnej CZS "SCh" od orzeczenia Komisji Arbitrażowej w W. z dnia 19 maja 1989 r.,oddala rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneGminna Spółdzielnia "SCh" w W. domagała się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "PZZ" w R. kwoty 12.240 zł tytułem należności za dostarczone worki twierdząc, że pozwany bezpodstawnie potrącił sobie tę kwotę przy zapłacie innej należności.Komisja Arbitrażowa w R. orzeczeniem z dnia 14 stycznia 1989 r. oddaliła żądanie wniosku przymując, iż żądanie strony powodowej uległo przedawnieniu. Główna Komisja Arbitrażowa orzeczenie to utrzymała w mocy, podzielając stanowisko KA odnośnie do przedawnienia się roszczenia powodowej Spółdzielni.Centralny Związek Spółdzielni "SCh" zaskarżył orzeczenie Głównej Komisji Arbitrażowej z dnia 19 maja 1989 r. rewizją nadzwyczajną, w której podnosząc zarzuty naruszenia art. 28 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o Państwowym Arbitrażu Gospodarczym (Dz. U. Nr 34, poz. 183) przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz art. 118 i 120 k.c. przez błędne ustalenie początku biegu terminu przedawnienia, zgłosił wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneOddalając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych jest oczywiście nieuzasadniony.Z materiału zebranego w sprawie wynika jednoznacznie, że dochodzone roszczenie dotyczy należności za worki dostarczone przez powódkę pozwanemu Przedsiębiorstwu w dniu 6 października 1987 r., potrąconej przez pozwaną - zgodnie z notą z dnia 11 grudnia 1987 r. - przy zapłacie przelewem kwoty 887.760 zł w dniu 29 grudnia 1987 r. Z zestawienia treści "polecenia", faktury oraz dowodu dostawy wynika przy tym również w sposób niebudzący wątpliwości, iż "polecenie" dotyczy zapłaty za worki dostarczone w dniu 6 października 1987 r., a nie zapłaty innej należności. Żadne okoliczności w tym zakresie nie wymagały więc wyjaśnienia.W sprawie niniejszej nie można uznać za uzasadniony także zarzutu obrazy prawa materialnego, a konkretnie obrazy art. 118 i 120 k.c. Komisje obu instancji prawidłowo przyjęły, że roszczenie powodowej spółdzielni z tytułu dostawy worków uległo przedawnieniu. W aktualnym stanie prawnym wymagalność roszczeń sprzedawców o zapłatę ceny powstaje z chwilą, gdy sprzedawca spełni swoje świadczenie wzajemne, czyli wyda nabywcy przedmiot sprzedaży. Skoro w konkretnym wypadku powodowa Spółdzielnia dostarczyła worki pozwanemu Przedsiębiorstwu w dniu 6 października 1987 r., trafnie Komisje obu instancji przyjęły, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od tej daty. W konsekwencji za niewadliwe należy uznać stanowisko wyrażone w kwestionowanych orzeczeniach, iż roszczenie strony powodowej uległo przedawnieniu wobec niewytoczenia powództwa w ciągu roku od daty, kiedy powstała jego wymagalność (art. 118 k.c.). W sprawie niniejszej brak było podstaw do nieuwzględnienia przez Komisje - na podstawie art. 117 § 5 k.c. - przedawnienia.Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku (art. 421 § 2 k.p.c.).