III CRN 36/71

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Julii W. przeciwko Danucie M. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w T. z dnia 29 maja 1968 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym w dniu 23 kwietnia 1968 r. do Sądu Powiatowego w T. powódka Julia W. domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanej Danuty M. kwoty 2.434 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu.Powódka twierdziła, że pozwana zaciągnęła u niej w 1967 r. pożyczkę pieniężną w wysokości 2.434 zł, przy czym wskazała, że pozwana skazana została w związku z zaciągniętą pożyczką prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w T. z dnia 23 stycznia 1968 r. w sprawie KP 8/68.Wyrokiem zaocznym z dnia 29 maja 1968 r. (k. 5) Sąd Powiatowy w T. w uwzględnieniu powództwa zasądził od pozwanej Danuty M. na rzecz powódki Julii W. kwotę 2.434 zł wraz z odsetkami i kosztami.Wyrok Sądu Powiatowego w T. zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wnosząc o uchylenie tego wyroku i o przekazanie sprawy temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Skarżący zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 3 § 2, art. 213 § 1, art. 316 § 1, art. 339 § 2 k.p.c. w związku z art. 197 k.p.c. i art. 412 k.c. oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy zważył co następuje.Zarzuty naruszenia przez Sąd Powiatowy wyżej powołanych przepisów prawa są uzasadnione.Jak wynika bowiem z akt sprawy karnej II KP 8/68 Sądu Powiatowego w T. wyrokiem z dnia 23 stycznia 1968 r. pozwana Danuta M. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 38 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. z 1946 r. Nr 30, poz. 192 z późn. zm.), popełnionego w ten sposób, że w miesiącu marcu 1967 r. w T. powołując się na znajomość z rektorem Uniwersytetu (...) w L. podjęła się pośrednictwa w załatwianiu przy jego pomocy przyjęcia na studia Wiesławy W., w zamian za co przyjęła od matki tejże Wiesławy W., a powódki w niniejszej sprawie Julii W., gotówkę oraz inne przedmioty łącznej wartości 2.434 zł.Skoro zatem już z treści pozwu wynikało, że pozwana skazana została prawomocnym wyrokiem w sprawie II KP 8/68 Sądu Powiatowego w T. za czyn, który stanowił podstawę żądania pozwu w niniejszej sprawie, obowiązkiem Sądu Powiatowego było przeprowadzenie dowodu z powołanych wyżej akt sprawy karnej. Zaniechanie bowiem przeprowadzenia tego dowodu i przyjęcie, z rażącym naruszeniem art. 339 § 2 k.p.c., że twierdzenie powódki o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z prawidłowym stanem rzeczy, spowodowało bezzasadne zasądzenie na rzecz powódki kwoty pieniężnej, która z mocy prawa (art. 412 k.c.) uległa przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa, i do dochodzenia której powódka Julia W. nie była czynnie legitymowana.W konsekwencji powyższego uchybienia sąd z naruszeniem art. 197 k.p.c., wbrew bezwzględnemu nakazowi zawartemu w tym przepisie, nie zawiadomił o toczącym się procesie prokuratora oraz właściwego do spraw finansowych organu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, w wyniku czego uniemożliwił Skarbowi Państwa, jako osobie legitymowanej czynnie, dochodzenia roszczenia, które uległo przepadkowi.Z tych względów, mając ponadto na uwadze, że zaskarżony wyrok narusza również interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej związany z ochroną praworządności, Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w T. do ponownego rozpoznania.