III CSK 212/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-19
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia może być uznany za nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. i stanowić zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia jest domeną sądów merytorycznych i może mieć miejsce jedynie wyjątkowo. Ocena zarzutu przedawnienia pod kątem nadużycia prawa zależy od indywidualnej oceny konkretnych okoliczności sprawy, co stanowi ocenę doraźną, a nie zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c. W związku z tym, skarga kasacyjna oparta na takim zarzucie nie spełnia kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Powód argumentował, że zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c., co jest zagadnieniem prawnym wymagającym rozpoznania przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 212/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa P. B. przeciwko I. K. i J. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie o zapłatę oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 kwietnia 2015 r. Skargę kasacyjną wniósł powód, wskazując na występowanie w sprawie „zagadnienia prawnego dotyczącego stosowania przepisu 5 k.c., który de facto jest przepisem w praktyce niestosowanym, co doprowadza do nadużyć prawa podmiotowego, jakim jest w tym konkretnym przypadku zarzut przedawnienia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosowanie art. 5 k.c. jest domeną sądów meriti, a jego zastosowanie może mieć miejsce jedynie wyjątkowo, gdy w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści konkretnej normy prawnej, można mówić że korzystanie przez osobę zainteresowaną z przysługującego jej prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności z określonymi w nim zasadami. Tego przepisu dotyczy bogate, kazuistyczne orzecznictwo, także w zakresie jego stosowania w odniesieniu do zarzutu przedawnienia (ostatnio np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2015 r., I CSK 8/14, niepubl., z dnia 8 maja 2014 r., V CSK 370/13, nie publ., z dnia 14 grudnia 2011 r., I CSK 238/11, nie publ., i z dnia 20 maja 2009 r., I CSK 386/08, OSNC-ZD 2009, nr 4, poz. 109). Ocena tego zarzutu pod kątem nadużycia prawa zależy od indywidualnej oceny konkretnych okoliczności sprawy; jest oceną doraźną, a orzekanie w tym zakresie nie da się w zasadzie sprowadzić do zagadnienia prawnego, o jakim mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 343/14 2015-01-30Czy podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia w okolicznościach sprawy stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i czy zagadnienie to uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- V CSK 427/15 2016-01-27Czy zarzut przedawnienia roszczenia, podniesiony w celu uchylenia się od obowiązku prawnego, może zostać uznany za nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. i w konsekwencji nieuwzględniony przez sąd?
- V CSK 232/18 2018-11-22Czy sąd może odmówić rozpoznania zarzutu przedawnienia, uznając jego zgłoszenie za nadużycie prawa podmiotowego, bez szczegółowego badania przyczyn opóźnienia wierzyciela w zgłoszeniu roszczenia?
- V CSK 476/17 2018-03-16Czy zarzut przedawnienia zgłoszony przez pozwanego w stosunku do jednego wspólnika, a nie zgłoszony w stosunku do następcy prawnego drugiego wspólnika, stanowi naruszenie art. 5 k.c. i czy w związku z tym istnieje istotn…
- I CSK 554/13 2014-05-08Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powód zarzuca naruszenie art. 5 k.c. w kontekście przedawnienia roszczenia, a wskazane przez niego zagadnienie prawne było już wielokrotnie wyjaśnia…
Powołane przepisy
art. 5 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy