III CSK 219/16

WyrokIzba Cywilna2016-10-27

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i ugruntowane orzecznictwo. Wnioski skarżącej dotyczące wykładni art. 6 ust. 2 u.k.w.h. i oceny dobrej wiary nie stanowiły nowego, nierozwiązanego zagadnienia prawnego o znaczeniu powszechnym, a jedynie zmierzały do zakwestionowania prawidłowości orzeczenia sądu drugiej instancji.
Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w zakresie ujawnienia współwłaściciela na podstawie umowy sprzedaży z 1979 r. Sąd Rejonowy nakazał ujawnienie współwłaściciela w części, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd Okręgowy oddalił apelacje obu stron. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i wykładni art. 6 ust. 2 u.k.w.h.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódek koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 219/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa K. M. i B. Z. przeciwko D. J. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 grudnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powódek kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w N. oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 marca 2015 r., którym nakazano ujawnienie w dziale II księgi wieczystej nr […] prowadzonej przez ten Sąd dla nieruchomości obejmującej działkę nr […], położoną w P. gminie […] – K. M. jako współwłaściciela w udziale ½ na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 września 1979 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Pozwana w skardze kasacyjnej powołała obie podstawy przewidziane w art. 3983 § 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Występowanie istotnego zagadnienia prawnego połączyła z potrzebą jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii pozostawania w dobrej wierze przez nabywcę nieruchomości korzystającego z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz wykładni pojęcia zawartego w art. 6 ust. 2 u.k.w.h. „z łatwością mógł się dowiedzieć” o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej nie została bliżej doprecyzowana. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznanie skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym, nadzwyczajnym środkiem odwoławczym musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego. Indywidualny interes skarżącego podlega uwzględnieniu, o ile jest zgodny z interesem powszechnym. Skarga nie stanowi środka zmierzającego do kwestionowania niesatysfakcjonującego skarżącego orzeczenia sądu drugiej instancji. Stwierdzenie, czy zachodzą szczególne względy, przemawiające za rozpoznaniem skargi kasacyjnej w konkretnej sprawie, dokonywane jest przez badanie, czy skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie chociaż jednej z przyczyn wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć 3 rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wskazanie przyczyny objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego, z powołaniem konkretnych przepisów prawa, wykazaniem, że jest ono nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych, podobnych spraw. Do Sądu Najwyższego należy ocena, czy twierdzenie skarżącego obejmuje takie właśnie zagadnienie i czy jest ono na tyle istotne, że skarga wymaga rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11; z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.151; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15-16, poz. 243; niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., I UK 325/11, niepubl.). Sformułowane przez skarżącą wątpliwości nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Wyartykułowane w jej wniosku wątpliwości nie stanowią nowego zagadnienia prawnego, zmierzają w istocie do uzyskania odpowiedzi, czy kwestionowane orzeczenie jest prawidłowe. Ocena działania w dobrej lub złej wierze jest ściśle związana z okolicznościami konkretnej sprawy. Przepis art. 6 ust. 2 u.k.w.h. był przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, a różnorodność uwarunkowań i zdarzeń, które mogą prowadzić do jego zastosowania uniemożliwia dokonanie przez Sąd Najwyższy wykładni o abstrakcyjnym, generalnym charakterze. Zastrzeżenia skarżącej, osadzone w realiach tej sprawy, wskazują na problemy związane z procesem stosowania prawa, które stale towarzyszą temu procesowi decyzyjnemu. Nie było podstaw do przyjęcia, że poruszona w skardze problematyka wypełnia wymagania przewidziane dla zagadnienia dotychczas nierozwiązanego w orzecznictwie, które z resztą nie zostało nawet przywołane. Ugruntowane zostało w orzecznictwie jednolite zapatrywanie przyjmujące, że dla wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymagane jest podanie 4 przez skarżącego, drogą odrębnego wywodu, że bez wątpliwości doszło do uchybień i naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść orzeczenia albo jeśli podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają skargę. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania się w szczegóły sprawy. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC z 2004 r., nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP z 2004 r. nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; 22 marca 2012 r., I PK 196/11 niepubl.; z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r.; II CSK 179/12, niepubl.). Na takie rozumienie powołanej przesłanki nie wskazuje wniosek skarżącej. Jego analiza na tle podstaw skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie usprawiedliwia oceny, iż kwestionowane orzeczenie stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa, które współkształtowały jego treść. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw] db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 6 ust. 2art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3984 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy