III CSK 248/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-14
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, nawet jeśli jest to kwestia incydentalna, zawsze uzasadnia ustanowienie służebności drogi koniecznej, niezależnie od możliwości zapewnienia takiego dostępu w inny sposób?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sądy meriti prawidłowo ustaliły możliwość zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej bez konieczności obciążania nieruchomości sąsiednich. Służebność drogi koniecznej nie jest prawem bezwzględnym, a jej ustanowienie wymaga wykazania braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości zapewnienia tego dostępu w inny sposób i proporcjonalności obciążeń.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności drogi koniecznej. Sądy obu instancji oddaliły wniosek, ustalając, że istnieje możliwość zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej z działki wnioskodawcy bez obciążania nieruchomości sąsiednich. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, argumentując, że samo ustalenie braku dostępu powinno skutkować ustanowieniem służebności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 248/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku A. G. przy uczestnictwie R. K. i A. K. o ustanowienie drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestników kwotę 120 zł (sto dwadzieścia zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w K. - w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej - oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 marca 2013 r. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, wskazując na jej oczywistą zasadność. Według skarżącego, samo ustalenie negatywnej przesłanki, jaką jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, powinno skutkować ustanowieniem odpowiedniej służebności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadnienie skargi kasacyjnej (oczywista zasadność skargi – art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) rozmija się z ustaleniami Sądów meriti, które zdecydowały o oddaleniu wniosku. Sądy wyraźnie i jednoznacznie ustaliły – w sposób niepoddający się kontroli kasacyjnej – że możliwe jest uczynienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej z działki nr [x] bez konieczności obciążania działek uczestników oraz bez ponoszenia nakładów, które byłyby niewspółmierne. W tej sytuacji argumenty skarżącego, że służebność drogi koniecznej jest „prawem bezwzględnym” i że Sąd był zobowiązany ustanowić tę służebność bez względu na „incydentalność przejazdu” lub brak sprzeciwu właścicieli, są bezzasadne i odbiegają od istoty rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach sądowych orzekając na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 13 § 2, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 661/22 2022-09-13Czy brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej, w połączeniu z brakiem sprecyzowania przez wnioskodawcę planów związanych z nieruchomością i jej potencjalnym wykorzystaniem, uzasadnia odmowę ustanowienia służebności…
- I CSK 1997/24 2024-12-19Czy w sytuacji, gdy nieruchomość posiada już odpowiedni dostęp do drogi publicznej, istnieje podstawa do ustanowienia służebności drogi koniecznej w celu zapewnienia dodatkowego dostępu od strony zaplecza, uwzględniając…
- IV CSK 686/14 2015-05-26Czy na drogach publicznych istnieje możliwość ustanowienia służebności drogi koniecznej?
- I CSK 2324/24 2025-09-29Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności drogi koniecznej może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawcy nie wykazali, że istniejący dostęp do drogi publicznej nie może zostać dostosowany do potrz…
- I CSK 692/17 2018-02-21Czy sąd ustanawiając służebność drogi koniecznej może ograniczyć czas jej trwania i zobowiązać do ustanowienia innego dostępu do drogi publicznej?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 13 § 2art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy