III CSK 252/19

Sygn. akt III CSK 252/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z wniosku W. W. przy uczestnictwie K. W. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od K. W. na rzecz W. W. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił częściowo postanowienie Sądu Rejonowego w K. w przedmiocie podziału majątku wspólnego stron, oddalając w nieuwzględnionym zakresie apelacje wnioskodawcy i uczestniczki. Uczestniczka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istnienie zagadnienia prawnego dotyczącego podstaw ustalania wysokości wkładu mieszkaniowego w świetle art. 45 k.r.o. oraz art. 567 § 1 k.p.c. w zw. z art. 684 k.p.c., a także potrzebę wykładni art. 232 zd. 2 k.p.c. w odniesieniu 2 do obowiązku podejmowania przez sąd inicjatywy dowodowej z urzędu celem weryfikacji informacji uprawdopodobnionych przez uczestnika postępowania. Podniesiono również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem gdyby nie doszło do opisanych w skardze naruszeń prawa, zapadłoby odmienne orzeczenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. może być wyłącznie problem o charakterze prawnym, a nie faktycznym lub wynikającym ze stwierdzonych przez skarżącego uchybień Sądu. Jego rozstrzygnięcie powinno stwarzać przy tym realne i poważne trudności, a także mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia innych spraw. Skarżący winien jest w tym przypadku przedstawić pogłębioną argumentację prawną, bowiem zagadnienie prawne musi mieć charakter ściśle jurydyczny, powstały na tle konkretnego przepisu prawa. Nie może ono opierać się na subiektywnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zob. post SN z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16; z 22 maja 2017 r., IV CSK 602/16; z 1 marca 2018 r., I CSK 657/17; z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 514/17; z 19 kwietnia 2018 r., I CSK 709/17; z 24 kwietnia 2018 r., IV CSK 552/17; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18; z 22 maja 2018 r., I CSK 23/18). Przedstawiona przez skarżącą kwestia dotycząca ustalenia kwoty wkładu mieszkaniowego wskazanych wymogów nie spełnia, ma charakter kazuistyczny, 3 oparty wyłącznie na stanie faktycznym niniejszej sprawy. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentów przemawiających za potrzebą rozstrzygania jakiegokolwiek zagadnienia mającego szersze znaczenie, w szczególności przez odwołanie się do możliwości występowania analogicznego problemu także w innych sprawach. Nie było także podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Również w tym przypadku skarżąca nie wskazała, na czym takie wątpliwości lub rozbieżności miałyby polegać, a zamiast tego odniosła się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, podając jego własną interpretację. Wskazać przy tym należy, że orzecznictwo na tle art. 232 k.p.c. jest obszerne. Dopuszczanie dowodów z urzędu stanowi wyjątek od zasady przeprowadzania dowodów na wniosek stron, podlega władzy dyskrecjonalnej i może być stosowane jedynie wyjątkowo w szczególnie uzasadnionych okolicznościach (zob. uchw. 7 sędziów SN z 19 maja 2000 r., III CZP 4/00, OSNC 2000, nr 11, poz. 195; wyr. SN z 26 stycznia 2000 r., III CKN 567/98; post. SN z 7 grudnia 2000 r., II CKN 1322/00; wyr. SN z 14 grudnia 2000 r., I CKN 661/00; wyr. SN z 17 kwietnia 2008 r., I CSK 79/08). Sąd nie przeprowadzi postępowania dowodowego za strony, na których spoczywa obowiązek formułowania żądań i popierania twierdzeń odpowiednimi dowodami. Wprawdzie na podstawie art. 684 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. sąd ma obowiązek ustalenia składu i wartości majątku wspólnego, czyni to jednak na podstawie dostępnych dowodów. Nie sposób oczekiwać, że sąd przeprowadzi dochodzenie, w ramach którego będzie poszukiwał majątku podlegającego podziałowi. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania również na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. na oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy, a skarżąca prawidłowo sformułowałby w skardze związany z tym zarzut. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej 4 wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Opisanych wyżej wadliwości nie sposób dostrzec w sformułowanych przez skarżącą podstawach kasacyjnych i lakonicznym stwierdzeniu, że gdyby Sąd II instancji dokonał prawidłowej wykładni wskazanych wcześniej przepisów, to zapadłoby orzeczenie odmiennej treści. Można nawet zauważyć, że sama konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawiera wewnętrzną sprzeczność, gdyż w razie występowania istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów konieczne jest dokonanie pogłębionej analizy prawnej, co oznacza, że skarga kasacyjna nie może być jednocześnie oczywiście uzasadniona. Sprzeczność ta jest szczególnie widoczna w świetle faktu, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej opiera się na zarzucie naruszenia tych samych przepisów, które leżą u podstaw wniosków opartych na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c., art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. Kwota zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu adwokata wynikającemu z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). 5 aj