III CSK 29/17
WyrokIzba Cywilna2017-06-29
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ułatwienie w uzyskaniu polskiego obywatelstwa może stanowić ważny powód do zezwolenia na zawarcie małżeństwa między powinowatymi, mimo braku innych istotnych okoliczności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że ułatwienie w uzyskaniu polskiego obywatelstwa nie może stanowić ważnego powodu do zezwolenia na zawarcie małżeństwa między powinowatymi. Taka interpretacja stanowiłaby obejście prawa dotyczącego zasad nabywania obywatelstwa. Choć wola zawarcia małżeństwa celem uzyskania obywatelstwa nie jest prawnie wykluczona, to nie stanowi ona ważnego powodu do udzielenia zgody na zawarcie małżeństwa w sytuacji, gdy obowiązuje zakaz zawierania takich związków z powodu powinowactwa.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zezwolenia na zawarcie związku małżeńskiego. Sąd pierwszej instancji oraz Sąd Okręgowy oddalili wniosek. Wnioskodawca M. T. wniósł skargę kasacyjną, argumentując istnienie istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów dotyczących zawierania małżeństw między powinowatymi. Jako uzasadnienie wskazał m.in. potrzebę ułatwienia w uzyskaniu polskiego obywatelstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 29/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku M. T. i O. P. o zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy M. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości. Uzasadnienie tego wniosku jest lapidarne i niekonkretne - w części odwołuje się do potrzeby rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, co oczywiście nie może uzasadnić przyjęcia skargi do rozpoznania. Zarówno istotne zagadnienie prawne, jak i potrzeba wykładni dotyczą art. 14 § 1 k.r.o. Na tym tle, po pierwsze, należy zauważyć, że ustawodawca celowo posłużył się zwrotem niedookreślonym „ważne powody”, aby umożliwić indywidualną ocenę każdego przypadku co do uchylenia zakazu zawierania małżeństw między powinowatymi - nie byłoby zatem ani możliwe, ani potrzebne, ani celowe wiążące określanie treści tego zwrotu w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego. Po drugie, trzeba jednak stwierdzić, że na pewno takim ważnym powodem, wbrew sugestii skarżącego, nie może być ułatwienie w uzyskaniu przez nupturienta polskiego obywatelstwa. Taka interpretacja stanowiłaby w istocie obejście prawa dotyczącego zasad nabywania obywatelstwa. Choć zatem rzeczywiście wola zawarcia małżeństwa celem uzyskania polskiego obywatelstwa nie jest prawnie wykluczona - sąd nie bada, czemu konkretni małżonkowie decydują się na zawarcie małżeństwa - to jednak osiągnięcie takiego skutku nie stanowi ważnego powodu do udzielenia zgody na zawarcie małżeństwa. Choć rzeczywiście w prawie polskim obowiązuje wolność zawierania małżeństwa, to jednak w przypadku powinowatych zasadę tę odwrócono - wolność taka nie obowiązuje, a małżeństwo mogą zawrzeć tylko wyjątkowo (z ważnych powodów). Skoro zatem wskazane zagadnienie prawne w istocie wątpliwości nie budzi, brak w tym zakresie
3 rozbieżności w orzecznictwie, a nawet nie ma polemicznych wypowiedzi w doktrynie, to brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 484/13 2014-06-24Czy kierownik urzędu stanu cywilnego jest uprawniony do wydania zaświadczenia stwierdzającego, że obywatel polski może zawrzeć małżeństwo za granicą z osobą tej samej płci, w sytuacji gdy polskie prawo nie przewiduje tak…
- III CZP 37/82 1983-01-20Czy zakaz zawierania małżeństwa z cudzoziemcami, przewidziany przez prawo ojczyste wnioskodawcy, stanowi w każdym przypadku podstawę do odmowy zwolnienia go przez sąd od przedstawienia dowodu zdolności do zawarcia małżeń…
- I CSK 515/15 2015-10-14Czy powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa na podstawie art. 2 k.r.o. jest dopuszczalne, gdy istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie aktu małżeństwa w postępowaniu nieprocesowym?
- II CZ 1/80 1980-01-22Czy dopuszczalne jest wytoczenie przez małżonka powództwa o ustalenie istnienia małżeństwa, gdy zagraniczny akt małżeński nie został wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego?
- III CZP 27/70 1970-08-06Czy sam fakt zamieszkiwania za granicą jednej ze stron zamierzających zawrzeć małżeństwo oraz związane z tym trudności przyjazdu do Polski mogą być uznane za "ważne powody" w rozumieniu art. 6 § 1 k.r.o., uzasadniające u…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 14 § 1 KRO§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy