III CSK 54/19
WyrokIzba Cywilna2019-12-20
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparte na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającej charakter oczywisty i widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Samo wskazanie na naruszenie przepisów nie jest wystarczające; konieczne jest wykazanie, że naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Ponadto, zarzucanie naruszenia przepisów dotyczących ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej na mocy art. 3983 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Gmina Miejska K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego zatwierdzające uchylenie się przez D. J. od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Gmina zarzuciła, że wnioskodawczyni nie dochowała należytej staranności w ustaleniu przedmiotu spadku, co miało stanowić podstawę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy ocenił skargę pod kątem przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 54/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku D. J. przy uczestnictwie R. K., P. P. i Gminy Miejskiej K. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika Gminy Miejskiej K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Gmina Miejska K., uczestniczka postępowania o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2018 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego […] z dnia 22 listopada 2017 r., którym tenże Sąd zatwierdził uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku dokonane przez D. J. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:
2 W niniejszej skardze wskazano oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując, że po stronie wnioskodawczyni nie zachodził błąd prawnie doniosły, ponieważ - w ocenie skarżącej Gminy - nie dochowała ona należytej staranności w ustaleniu przedmiotu spadku. Zgodnie z wielokrotnie wyrażanym stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oparte na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Skarżąca oparła swoja argumentację na założeniu odbiegającym od wyniku oceny stanu faktycznego sprawy przeprowadzonej przez Sąd meriti który ustalił, że okoliczności sprawy uzasadniają brak bezpośredniej wiedzy o osobie
3 spadkodawcy i jego zobowiązaniach po stronie wnioskodawczyni. Z kolei uzasadnienie przyjęcia takiego stanu sprawy przez Sąd odwoławczy zostało przedstawiony w sposób spójny logicznie i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego, co świadczy o prawidłowym przebiegu samego procesu oceny dowodów przestawionych w sprawie. Z tej przyczyny wywód skarżącej gminy nie wykracza poza stwierdzenia polemiczne wobec ustaleń i oceny Sądu, zaś czynienie przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej kwestii związanych z ustalaniem stanu faktycznego i oceną dowodów jest niedopuszczalne na mocy art. 3983 § 3 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3804/22 2022-12-13Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy wykazano oczywistą zasadność naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego?
- IV CSK 402/19 2020-05-15Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania na podstawie art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący zarzuca oczywiste naruszenie prawa materialnego, które doprowadziło do wydania oczywiście nieprawid…
- IV CSK 610/18 2019-06-26Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznej prima facie?
- III UK 133/13 2014-03-04Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, bez przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego widocznej prima facie, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznani…
- III CSK 144/19 2020-01-14Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne, jeśli skarżący nie przedstawił wywodu prawnego wykazującego kwalifikowaną postać naruszenia przepisów pra…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy