III CZ 115/24

PostanowienieIzba Cywilna2024-12-13

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, mimo braku przesłanek do odstąpienia od obligatoryjnego zastępstwa procesowego, jest niedopuszczalne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., czyli bez obligatoryjnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalne. Uchybienie to ma charakter nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego bez wzywania do uzupełnienia braku.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia przewodniczącego o zwrocie pozwu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, wskazując na jej niedopuszczalność z powodu braku podstaw do jej wniesienia oraz naruszenia przepisów o obligatoryjnym zastępstwie procesowym. M.K. wniosła samodzielnie zażalenie na to postanowienie, a także pismo z wnioskiem o rozpoznanie zażalenia przez Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił pismo skarżącej jako wniesione z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. i odrzucił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 115/24 POSTANOWIENIE 13 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 grudnia 2024 r. w Warszawie zażalenia M.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 25 sierpnia 2023 r., XXV WSC 4/23, w sprawie ze skargi M.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia z 30 czerwca 2023 r., sygn. XXV C 1241/22 w sprawie z powództwa M.K. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę, 1) zwraca pismo skarżącej z 15 czerwca 2024 r. jako wniesione z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., 2) odrzuca zażalenie. [M.O.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie ze skargi M.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia przewodniczącego o zwrocie pozwu wydanego 30 czerwca 2023 r., XXV C 1241/22 (pozew o zapłatę wniesiony przez M.K. przeciwko Bank S.A. w W.), odrzucił skargę. III CZ 115/24 2 W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał, że skarga wniesiona przez M.K. była niedopuszczalna, ponieważ odnosiła się do orzeczenia, od którego taka skarga nie przysługuje a ponadto zostało wniesiona z naruszeniem przepisów o obligatoryjnym zastępstwie przez adwokata lub radcę prawnego. M.K. wniosła samodzielnie zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie, formułując w nim zarzuty naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 361, art. 5, art. 767, art. 384, art. 103, art. 118, art. 4241 i art. 4246 k.p.c. Ponadto, skarżąca wniosła samodzielnie pismo opatrzone datą 15 czerwca 2024 r., w którym wniosła o rozpoznanie wniesionego przez nią zażalenia przez Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego oraz podniosła, że SSN Kamil Zaradkiewicz został nieprawidłowo wybrany, gdyż nie ma rekomendacji Stowarzyszenia Sędziów I. oraz Komisji Europejskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Pani M.K. nie wykazała, iż dysponuje uprawnieniami, które skutkują dopuszczalnością samodzielnego wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Tymczasem zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. W § 2 tego przepisu wskazano, iż powyższe, tj. tzw. przymus adwokacko-radcowski, nie znajduje zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Wreszcie, zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe III CZ 115/24 3 Skarbu Państwa albo państwowej osoby prawnej jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. Oznacza to, że zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. zamiast wielu postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08; z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11; z 21 września 2011 r., I CZ 59/11). Z tych samych względów podlegało zwrotowi samodzielnie wniesione przez skarżącą pismo opatrzone datą 15 czerwca 2024 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 3986 § 3 oraz art. 871 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. [a.ł] SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 328 § 2art. 361art. 5art. 767art. 384art. 103art. 118art. 4241art. 4246 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 3 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy