III CZ 291/23
PostanowienieIzba Cywilna2024-04-26
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo braku zastosowania przepisów o przymusie adwokacko-radcowskim, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo braku zastosowania przepisów o przymusie adwokacko-radcowskim, jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Uchybienie to ma charakter nieusuwalny, co oznacza, że zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy odrzucił skargę dłużnika o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Dłużnik wniósł zażalenie na to postanowienie do Sądu Najwyższego. W zażaleniu nie sformułowano żadnych zarzutów ani wniosków. Dłużnik nie wykazał, aby dysponował uprawnieniami skutkującymi dopuszczalnością samodzielnego wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 291/23 POSTANOWIENIE 26 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 kwietnia 2024 r. w Warszawie zażalenia Z. W. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z 12 lipca 2023 r., I Co 409/21/P, w sprawie z wniosku W. C. przeciwko Z. W. o egzekucję świadczeń pieniężnych, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie, w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela W. C. przeciwko Z. W. o egzekucję świadczeń pieniężnych, odrzucił skargę dłużnika Z. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które miało zostać wydane przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie 12 kwietnia 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł dłużnik Z. W.. W zażaleniu nie sformułowano żadnych zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia ani nie sformułowano żadnych wniosków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
III CZ 291/23 2 Zażalenie podlega odrzuceniu. Pan Z. W. nie wykazał, iż dysponuje uprawnieniami, które skutkują dopuszczalnością samodzielnego wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Tymczasem zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. W § 2 tego przepisu wskazano, iż powyższe, tj. tzw. przymus adwokacko-radcowski, nie znajduje zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Wreszcie, zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa albo państwowej osoby prawnej jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. Oznacza to, że zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. zamiast wielu postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08; z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11; z 21 września 2011 r., I CZ 59/11). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 3986 § 3 k.p.c. oraz art. 871 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
III CZ 291/23 3 [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III CZ 115/24 2024-12-13Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, mimo braku przesłanek do odstąpienia od obligatoryjnego zastępstwa procesowego, jest niedopuszcza…
- III CZ 118/23 2023-06-27Czy zażalenie wniesione i podpisane osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 90/25 2025-06-13Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo braku zastosowania wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalne i podleg…
- II UZ 64/23 2024-04-24Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu?
- III CZ 58/24 2024-11-21Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę, bez zachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, jest dopuszczalne?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 871 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 3986 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy