III CZ 145/22

PostanowienieIzba Cywilna2022-05-06

Skład orzekający: Beata Janiszewska, Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, które nie rozstrzygnęło o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne, ponieważ katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, określony w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c., ma charakter wyczerpujący i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego. Uchybienie sądu polegające na nierozstrzygnięciu w sentencji postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania podlega weryfikacji przez złożenie wniosku o uzupełnienie orzeczenia, a nie przez wniesienie środka zaskarżenia.
Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia do rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Zaskarżone postanowienie nie rozstrzygnęło o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu przez adwokata. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 145/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Misztal-Konecka (przewodniczący) SSN Beata Janiszewska (sprawozdawca) SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa J. A. przeciwko R. spółce komandytowej w W. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń spółki akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2022 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt I CSK 951/22, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda J. A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 3 września 2020 r., oddalającego powództwo w sprawie o zapłatę przeciwko R. s.k. w W. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie. 2 Pełnomocnik powoda z urzędu, adw. J. K., wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w zakresie, w jakim Sąd Najwyższy nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest zawarty w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 maja 2019 r., I CSK 746/17). Zaskarżone postanowienie nie zostało wymienione w powyżej przytoczonych przepisach, co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia. W tym kontekście wypada przypomnieć, że zarówno art. 3941 § 1 k.p.c., jak i art. 3941 § 11 k.p.c., analogicznie do uchylonego już art. 3941 § 2 k.p.c., dotyczą postanowień sądów pierwszej i drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN z: 22 listopada 2010 r., III SO 3/10; 9 marca 2011 r., III SO 1/11; 4 listopada 2021 r., V CZ 65/21). W związku z powyższym jedynie ubocznie należy zauważyć, że uchybienie sądu polegające na nierozstrzygnięciu w sentencji postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania podlega weryfikacji przez złożenie środka rektyfikacyjnego w postaci wniosku o uzupełnienie orzeczenia, nie zaś przez wniesienie środka zaskarżenia. Jednym z podstawowych warunków dopuszczalności każdego środka zaskarżenia jest bowiem istnienie orzeczenia podlegającego zaskarżeniu. Brak rozstrzygnięcia w omawianym zakresie oznacza, że orzeczenie nie istnieje, w konsekwencji czego brakuje substratu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 lutego 1997 r., II CKN 15/97, 11 września 2002 r., V CKN 1165/00, 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06, 4 lutego 2011 r., I UZ 174/10,16 maja 2013 r., II CSK 679/12, 14 stycznia 2015 r., II UZ 60/14, 28 lutego 2020 r., II CSK 634/18). Stanowisko to stosuje się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z tym tylko zastrzeżeniem, że wniosek o uzupełnienie orzeczenia wymagany jest wyłącznie w razie całkowitego pominięcia orzeczenia o kosztach; w razie przyznania ich w zaniżonej – zdaniem strony – wysokości, 3 możliwe jest złożenie zażalenia co do niezasadnie nieprzyznanej części kosztów mimo braku wyraźnego orzeczenia o oddaleniu żądania przyznania tychże kosztów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 listopada 2010 r., IV CZ 82/10 oraz z 10 października 2012 r., I CZ 116/12, a także uchwała Sądu Najwyższego z 30 listopada 2011 r., III CZP 69/11, OSNC 2021, nr 4, poz. 48). Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 1art. 3941 § 1 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 3941 § 2 KPC§ 1§ 11§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy