III CZ 25/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-07-09

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Wojciech Jan, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje w sprawie o pozbawienie jednego z małżonków samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym, gdy majątek ten stanowi współwłasność łączną?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawie o pozbawienie jednego z małżonków samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym, ponieważ jest to sprawa dotycząca zarządu związanego ze współwłasnością. Majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską stanowi współwłasność łączną, która jest objęta zakresem art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c. stanowiącym o niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące pozbawienia uczestnika postępowania samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, powołując się na przepis ograniczający możliwość jej wniesienia w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 25/09 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Jan Katner SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku J. B. przy uczestnictwie J. B. o pozbawienie samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2009 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt […] oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 4.03.2009 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni wniesioną na postanowienie tego Sądu z dnia 28.10.2008 r. uznając ją za niedopuszczalną. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie jest żądanie wnioskodawczyni pozbawienia uczestnika postępowania samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym. W czasie rozpoznania sprawy strony były małżeństwem, pozostającym w faktycznej separacji, przy czym toczyły się postępowania o rozwód oraz ustanowienie rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art. 5191 § 3 pkt 2 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem. W postanowieniu z dnia 29.01.2002 r. I CKN 1260/00 (OSNC 2002, nr 12, poz. 152) Sąd Najwyższy przyjął, że w rozumieniu art. 5191 k.p.c. sprawą obejmującą zarząd związanego ze współwłasnością jest także sprawa obejmująca zarząd małżeńskim majątkiem wspólnym. Taki zaś jest przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, i co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 5191 § 1 i 2 k.p.c. wniosła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Już na tle art. 5191 § 2 pkt 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 24.05.2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 48, poz. 554), który stanowił, że kasacja nie przysługuje w sprawach dotyczących „zarządu związanego ze współwłasnością i użytkowaniem”, Sąd Najwyższy przyjął, że w sprawach o udzielenie zezwolenia na dokonanie przez jednego z małżonków czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym, kasacja nie przysługuje (por. postanowienie SN z dnia 29.01.2002 I CKN 1260/00 – OSNC 2002, nr 12, poz. 152 oraz postanowienie z dnia 5.12.2001 r. I CKN 778/00, niepubl.). Obecne sformułowanie art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., który ma w sprawie 3 zastosowanie, zawiera identyczne sformułowanie. Zgodnie z tym przepisem, skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących „zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem”. Aktualność więc powołanych orzeczeń Sądu Najwyższego na gruncie art. 5191 § 4 pkt 2 k.p.c., nie wzbudza zastrzeżeń, a wyrażony tam pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie – podziela. Należy przy tym zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską jest współwłasnością łączną, a więc jednym z dwóch rodzajów współwłasności, o których stanowi art. 196 k.c. Podstawą materialnoprawną wniosku o pozbawienie jednego z małżonków samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym jest art. 40 k.r.o. Zarówno więc wniosek o zezwolenie na dokonanie przez jednego z małżonków czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, jak też wniosek o pozbawienie jednego z małżonków samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym są niewątpliwie sprawami dotyczącymi zarządu związanego ze współwłasnością, w tym przypadku ze współwłasnością łączną. Godzi się zauważyć, że sformułowanie zamieszczone art. 5191 § 4 pkt 2 „sprawy dotyczące zarządu związanego ze współwłasnością” obejmuje niewątpliwie zarząd dotyczący współwłasności ułamkowej, jak i łącznej. Odmienna wykładnia tego przepisu pozostawałaby w sprzeczności z jego treścią. Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 3 pkt 2 KPCart. 5191 KPCart. 5191 § 1art. 5191 § 2 pkt 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 2 KPCart. 196 KCart. 40 KROart. 5191 § 4 pkt 2art. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 3 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy