III CZ 25/23

III CZ 25/23 POSTANOWIENIE 7 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: Prezes SN Joanna Misztal-Konecka na posiedzeniu niejawnym 7 lipca 2023 r. w Warszawie na skutek zażalenia J.F. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szamotułach z 10 maja 2022 r., I Cz 86/21, I Cz 87/21, wydane w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach z 12 kwietnia 2022 r. w sprawie egzekucyjnej z wniosku Banku spółki akcyjnej w W., Przedsiębiorstwa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M., Banku.1 spółki akcyjnej w W., Banku.2 spółki akcyjnej w W., Banku.3 w W. i E. spółki akcyjnej w W. z udziałem A.K., J.F. i A.K.1 o świadczenie pieniężne, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 10 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach odrzucił skargę J.F. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - postanowienia Sądu Rejonowego w Szamotułach z 12 kwietnia 2022 r. wydanego w sprawie I Co 3036/13. 2. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł (osobiście) J.F. Skarżący wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Zażalenie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. III CZ 25/23 2 W przypadku, gdy skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia odrzuci sąd pierwszej instancji, na jego postanowienie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z wyjątkami przewidzianymi w art. 871 § 2 k.p.c. – zastępstwo takie nie jest konieczne w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko-radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego oraz toczącego się w jego ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. J.F. samodzielnie sporządził zażalenie na postanowienie z 10 maja 2022 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby skarżący należał do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wezwania do usunięcia braków (art. 130 § 5 k.p.c.), zaś środki zaskarżenia, w tym skarga kasacyjna i zażalenie, podlegają odrzuceniu – na zasadach ogólnych i również bez wdrażania procedury naprawczej –jako niedopuszczalne, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 lub – w wypadku zażaleń – w związku także z art. 3941 § 3 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 marca 2018 r., V CZ 16/18; z 30 czerwca 2020 r., III CZ 1/20; z 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22; z 28 stycznia 2022 r., III CZ 44/22; z 25 lutego 2022 r., III CZ 46/22; z 24 marca 2022 r., III CZ 120/22). III CZ 25/23 3 Już z tej przyczyny zażalenie wniesione osobiście przez J.F. podlegało odrzuceniu. Zawarty w zażaleniu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie może zapobiec takiemu rozstrzygnięciu, ponieważ nawet w wypadku ustanowienia pełnomocnika nie byłby on władny naprawić braku zdolności postulacyjnej do wniesienia zażalenia. Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej. Cel ten nie może zostać zrealizowany, jeżeli adwokat lub radca prawny jedynie „popiera” środek zaskarżenia wniesiony bezpośrednio przez stronę lub też jedynie sygnuje własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 stycznia 2022 r., III CZ 45/22; z 13 lipca 2022 r., III CZ 229/22). 4. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. kw [ł.n]