III CZ 289/22

III CZ 289/22 POSTANOWIENIE 11 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela (przewodniczący) SSN Kamil Zaradkiewicz SSN Beata Janiszewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 maja 2023 r. w Warszawie, zażalenia A. Z. na postanowienie Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2021 r., IV CSK 365/21, w sprawie z powództwa H. B. przeciwko Syndykowi masy upadłości W. Z. i A. Z. o zapłatę, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanej A. Z. w sprawie o zapłatę z powództwa H. B. przeciwko skarżącej oraz Syndykowi masy upadłości W. Z. Pozwana samodzielnie wniosła datowane na 27 maja 2022 r. pismo, w którym wyraziła niezadowolenie z wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i wniosła o „uchylenie i powtórzenie czynności w sprawie”. Na skutek wezwania do sprecyzowania charakteru wspomnianego pisma skarżąca przedstawiła stanowisko, z którego wynika, że stanowiło ono zażalenie; pozwana wskazała bowiem m.in. na konieczność zastosowania art. 395 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III CZ 289/22 2 Zażalenie podlegało odrzuceniu z dwóch niezależnych przyczyn. Po pierwsze, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (w określonych sprawach: także rzeczników patentowych), z wyjątkami przewidzianymi w art. 871 § 2 k.p.c., które jednakże nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Przymus adwokacko-radcowski ustanowiony w art. 871 § 1 k.p.c. obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego. Zasadniczo wniesienie pisma z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. skutkuje jego zwrotem, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 130 § 5 k.p.c.). Odmienny skutek przewiduje m.in. art. 3986 § 3 k.p.c. (w zw. z art. 3986 § 2 in fine k.p.c.), znajdujący odpowiednie zastosowanie w sprawie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na wniesieniu go przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, stanowi, verba legis, inną przyczynę niedopuszczalności tego środka zaskarżenia i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia (zob. postanowienia SN z: 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, 7 maja 2014 r., II CZ 19/14, 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22). Po drugie, nawet gdyby złożone w sprawie zażalenie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, podlegałoby ono odrzuceniu z uwagi na to, że złożono je od postanowienia Sądu Najwyższego. Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, zawarty jest aktualnie w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Postanowienie zakwestionowane przez skarżącą nie zostało wymienione w przytoczonych przepisach, co przesądza o niedopuszczalności zażalenia. Przypomnieć należy, że zarówno art. 3941 § 1 k.p.c., jak i art. 3941 § 11 k.p.c., podobnie do uchylonego obecnie art. 3941 § 2 k.p.c., dotyczą postanowień Sądu drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest bowiem zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji tego sądu (postanowienia SN z: 22 listopada 2010 r., III SO 3/10, 9 marca 2011 r., III SO 1/11, 29 lipca 2020 r., IV CSK 132/19. 26 stycznia 2022 r., III CZ 40/22). Z przytoczonych względów zażalenie pozwanej podlegało odrzuceniu. III CZ 289/22 3