III CZ 56/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-01-26
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, wniesione przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej lub z powodu zaskarżenia postanowienia, które nie jest wymienione w katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego podlega odrzuceniu z dwóch niezależnych przyczyn. Po pierwsze, wniesienie zażalenia przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej (niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, gdy taki obowiązek wynika z przepisów, np. art. 871 § 1 k.p.c.) stanowi niedopuszczalną wadę skutkującą odrzuceniem. Po drugie, zażalenie nie może być wniesione na postanowienie Sądu Najwyższego, gdyż katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 i 11 k.p.c.) ma charakter wyczerpujący i nie obejmuje postanowień tego sądu.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2021 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Zażalenie zostało wniesione przez powoda osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie z dwóch powodów: braku zdolności postulacyjnej powoda oraz niedopuszczalności zaskarżenia postanowienia Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 56/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa Z. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Ministrowi Sprawiedliwości i Prezesowi Rady Ministrów o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2022 r., na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt IV CZ 26/21 odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda Z. B. złożone od postanowienia Sądu Apelacyjnego Lublinie, odrzucającego skargę kasacyjną powoda w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa – Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Ministrowi Sprawiedliwości i Prezesowi Rady Ministrów. Powód wniósł, datowane na 17 listopada 2021 r., zażalenie na ww. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu z dwóch niezależnych przyczyn.
2 Po pierwsze, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z wyjątkami przewidzianymi w art. 871 § 2 k.p.c., które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Przymus adwokacko-radcowski ustanowiony w art. 871 § 1 k.p.c. obejmuje wszelkie postępowania, które przynależą do właściwości Sądu Najwyższego; kwestia ta była już przedmiotem wyjaśnień skierowanych do skarżącego w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 9 lipca 2021 r., IV CZ 26/21. Zasadniczo wniesienie pisma z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. skutkuje jego zwrotem, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 130 § 5 k.p.c.). Odmienny skutek przewiduje m.in. art. 3986 § 3 (w zw. z art. 3986 § 2 in fine) k.p.c., znajdujący odpowiednie zastosowanie w sprawie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na wniesieniu go przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, stanowi verba legis inną przyczynę niedopuszczalności tego środka zaskarżenia i powoduje konieczność odrzucenia zażalenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, 7 maja 2014 r., II CZ 19/14). Po drugie, nawet gdyby złożone w sprawie zażalenie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, podlegałoby odrzuceniu z uwagi na to, że złożono je od postanowienia Sądu Najwyższego. Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, zawarty jest aktualnie w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Postanowienie zakwestionowane przez skarżącego nie zostało wymienione w przytoczonych przepisach, co przesądza o niedopuszczalności zażalenia. Przypomnieć należy, że zarówno art. 3941 § 1 k.p.c., jak i art. 3941 § 11 k.p.c., podobnie do uchylonego obecnie art. 3941 § 2 k.p.c., dotyczą postanowień Sądu drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest bowiem zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji tego sądu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 22 listopada 2010 r., III SO 3/10 oraz 9 marca 2011 r., III SO 1/11, 29 lipca 2020 r., IV CSK 132/19). Z przytoczonych względów zażalenie podlegało odrzuceniu. [as]
3
Powiązane orzeczenia
- III CZ 289/22 2023-05-11Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu?
- III CZ 262/22 2023-11-15Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez podmiot nieposiadający zdolności postulacyjnej, lub zaskarżające postanowienie nieujęte w katalogu zaskarżalnych, podlega odrzuceniu?
- III CZ 103/23 2026-02-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z uwagi na brak zdolności postulacyjnej oraz niedopuszczalność zaskarżenia postanowień Sądu Najwyższego?
- III CZ 107/24 2024-11-12Czy zażalenie wniesione przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, a dotyczące postanowienia nieujętego w katalogu zaskarżalnych do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu?
- III CZ 371/23 2024-09-02Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, powinno zostać odrzucone?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 130 § 5 KPCart. 3986 § 3art. 3986 § 2art. 3941 § 3 KPCart. 3941 § 1art. 3941 § 1 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 3941 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy