III CZ 41/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-03-10
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Monika Koba, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego, sporządzone osobiście przez stronę bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 394¹ k.p.c. Brak wśród nich zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego i zarządzenia Przewodniczącego, co skutkuje jego niedopuszczalnością i koniecznością odrzucenia. Ponadto, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87¹ § 1 k.p.c.), które dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed SN, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, skutkuje koniecznością jego odrzucenia bez możliwości sanowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargi o wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy odrzucił te skargi z uwagi na ich sporządzenie osobiście przez powódkę bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Jednocześnie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został przekazany do rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcia, które zostało odrzucone przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 41/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Monika Koba (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2020 r. w sprawie V CSK 29/20 oraz skargi J. K. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2020 r. w sprawie V CSK 29/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2022 r., zażalenia skarżącej na zarządzenie z dnia 8 lipca 2021 r. i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2021 r. odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 października 2021 r. Sąd Najwyższy odrzucił skargi J.K. o wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2020 r. (V CSK 29/20) odmawiającego przyjęcia do rozpoznania jej skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 lipca 2019 r. ( I ACa (…)), z uwagi na ich sporządzenie osobiście przez powódkę bez zachowania przymusu adwokacko –
2 radcowskiego. Jednocześnie zarządzeniem z dnia 8 lipca 2021 r. na podstawie art. 117§ 6 k.p.c. przekazano wniosek J. K. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu - w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania oraz ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2020 r. (V CSK 29/20) - do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. jako sądowi pierwszej instancji. Od powyższych rozstrzygnięć pismem z dnia 9 listopada 2021 r. zażalenie wniosła powódka. Zażalenie podlega odrzuceniu. Po pierwsze, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w wypadkach wskazanych w art. 3941 k.p.c. Nie ma wśród nich zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego i zarządzenia Przewodniczącego, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego i oznacza, że takie zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2020 r., V CO 96/20, niepubl.) Po drugie, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Ustanowiony w tym przepisie przymus adwokacko – radcowski dotyczy każdego postępowania przed Sądem Najwyższym, a więc także zainicjowanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego czy skargą o wznowienie postępowania oraz toczącego się w ich ramach postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia. Skarżąca J. K. samodzielnie sporządziła zażalenie na postanowienie z dnia 14 października 2021 r. oraz zarządzenie z dnia 8 lipca 2021 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby należała do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością odrzucenia zażalenia,
3 bez możliwości jej sanowania (por. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15, z dnia 9 maja 2014 r., I PZ 9/14, z dnia 7 maja 2014 r., II CZ 19/14, z dnia 15 maja 2015 r., III PZ 7/15, z dnia 16 września 2015 r., III CZ 40/15, i z dnia 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15). Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji ( art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941§ 3 oraz w zw. z art. 871 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 84/23 2024-05-09Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę osobiście, jest dopuszczalne, jeśli strona nie jest zwolniona z…
- V CZ 30/20 2020-06-25Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu jako dotknięte…
- III CZ 24/08 2008-05-16Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone przez stronę osobiście z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu?
- V CZ 2/08 2008-03-05Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?
- III CZ 71/24 2025-10-29Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, a nie przez adwokata lub radcę prawnego, w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jest dopuszczalne przed Sądem Najwyższym?
Powołane przepisy
art. 117§ 6 KPCart. 3941 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 3941§ 3art. 871 KPC§ 6§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy