III CZ 61/15

Sygn. akt III CZ 61/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie skargi kasacyjnej uczestniczki M. B. od postanowienia częściowego Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 maja 2015 r., wydanego w sprawie z wniosku J. B. przy uczestnictwie […]o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2016 r., zażalenia uczestniczki M. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 listopada 2015 r., oddala zażalenie; pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. B. od postanowienia częściowego Sądu Okręgowego z dnia 26 maja 2015 r. wydanego w sprawie z wniosku J. B., przy udziale M. B., T. B., J. S., W. S. i M. S. Sąd Okręgowy wskazał, że dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia częściowego rozstrzygającego spór w zakresie roszczeń współwłaścicieli (art. 618 § 1 k.p.c.), uwarunkowana jest wartością przedmiotu zaskarżenia wskazaną w skardze. W niniejszej sprawie nie przekracza ona kwoty 150 000 zł (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.), co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniosła uczestniczka M. B., zaskarżając je w całości. Żaląca zarzuciła naruszenie art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 19 § 1 k.p.c. i art. 21 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 368 § 2 k.p.c. w zw. z art. 25 § 1 k.p.c., art. 618 § 1 k.p.c. w zw. z art. 363 § 1 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c., art. 3984 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów według norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł (art. 5191 § 4 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w sprawach działowych (zniesienie współwłasności, dział spadku, podział majątku wspólnego małżonków), w razie zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy, wartość przedmiotu sporu wyznacza nie wartość całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego 3 dotyczy środek zaskarżenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15, nie publ. i z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 22/15, nie publ.). Przy zaskarżeniu postanowienia działowego tylko w części, wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tych rzeczy, praw lub roszczeń, których zaliczenie lub niezaliczenie do majątku spadkowego, podział lub rozliczenie skarżący kwestionuje (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 22/15, nie publ.). Sąd Najwyższy wskazywał także, że od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w sprawach, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu przewidzianego w art. 618 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2001r., II CZ 13/01, OSNC 2001 nr 12, poz. 181, z dnia 23 lipca 2014 r., V CZ 49/14, niepubl.; z dnia 7 grudnia 2012 r., III CSK 288/12, niepubl. i z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, niepubl.). Podstawowym argumentem za tym stanowiskiem jest to, że brzmienie art. 618 § 3 k.p.c. wskazuje na to, iż ustawodawca przywiązał decydujące znaczenie do trybu, w jakim toczy się sprawa, a nie do przedmiotu rozstrzygnięcia sądu. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia częściowego Sądu Okręgowego, zaskarżając je w części. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że uczestniczka objęła zakresem zaskarżenia wyłącznie rozstrzygnięcie o zasądzeniu od niej na rzecz uczestniczki J. S. - kwoty 4.848,36 zł; na rzecz uczestnika W. S. - kwoty 2.424,18 zł oraz na rzecz uczestnika M. S. - kwoty 80.287,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 27 maja 2015 r. Zsumowanie tych kwot bez wątpienia daje wynik mniejszy niż 150.000 zł. Jednocześnie należy podkreślić, że wskazany w skardze kasacyjnej zakres zaskarżenia nie obejmował rozstrzygnięć w przedmiocie roszczeń odszkodowawczych uczestniczki. W tym stanie rzeczy odrzucenie skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalnej, było prawidłowe, a kwestionujące to rozstrzygnięcie zażalenie podlegało oddaleniu, jako niezasadne, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. Ze względu na to, iż w grę wchodzi postanowienie częściowe, 4 o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnie sąd w postanowieniu kończącym sprawę. kc