III CZP 56/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wasilkowska, H. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Michaliny W. i Władysława W. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Oddział Powiatowy w R. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym następującego zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 22 czerwca 1972 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy szkoda wynikła z zamarznięcia rury kanałowej, łączącej klozet angielski z głównym kanałem, na skutek dużego spadku temperatury w porze zimowej podpada pod pojęcie wypadku ubezpieczeniowego w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. Nr 72, poz. 357 z poźn. zm.), który uzasadnia odpowiedzialność PZU w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lutego 1972 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków (Dz. U. Nr 5, poz. 23)?",postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Przepisy w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków nie uzasadniają odpowiedzialności Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną w ubezpieczonym budynku przez zamarznięcie rury kanałowej.Uzasadnienie faktyczneZ początkiem 1972 r., wskutek mrozów, zamarzła rura kanałowa łącząca główny kanał ze znajdującym się w budynku powodów urządzeniem sanitarnym, a koszt przywrócenia jego sprawności wyniósł 1.100 zł.Powodowie oparli żądanie zasądzenia wspomnianej kwoty na przepisach o obowiązkowym ubezpieczeniu budynków i skierowali je przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń. Jednakże Sąd Powiatowy żądania nie uwzględnił, w związku zaś z rewizją powodów Sąd Wojewódzki przedstawił do rozstrzygnięcia wyżej zacytowane zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. Nr 72, poz. 357 ze zm.) budynki podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od ognia, a według ust. 2 tego przepisu ubezpieczenie od ognia obejmuje zarazem ubezpieczenie od powodzi, huraganu i innych określonych zdarzeń losowych. Oznacza to, że ubezpieczenie od ognia obejmuje ubezpieczenie nie od wszystkich innych zdarzeń losowych, lecz tylko od tych zdarzeń losowych, które zostają określone. W uzupełnieniu tej dyspozycji art. 6 ust. 1 ustawy głosi, że określenie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń objętych art. 5 ustawy następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Tym samym ubezpieczenie od ognia obejmuje ubezpieczenie tylko od tych zdarzeń losowych, które wymienia enumeratywnie wydane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy rozporządzenie Rady Ministrów. Otóż odpowiadający tym wymaganiom § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1972 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia budynków (Dz. U. Nr 5, poz. 23) stanowi, że Państwowy Zakład Ubezpieczeń odpowiada za szkody wyrządzone w ubezpieczonych budynkach przez pożar, uderzenie pioruna, wszelkiego rodzaju wybuchy, upadek pojazdu powietrznego, powódź, huragan, lawiny, trzęsienie, zapadanie i usuwanie się ziemi, jak również za szkody wyrządzone przez grad z wyjątkiem szkód w budynkach cieplarni i oranżerii. Natomiast przepis ten nie wymienia szkody wyrządzonej w budynku przez zamarznięcie rury kanałowej lub jakiegokolwiek innego przewodu odpływowego. Również § 4 ust. 5 rozporządzenia nie przewiduje szkody wynikłej z zamarznięcia rury, ma bowiem na względzie ratowanie budynku oraz powstałą przy tym szkodę jedynie w razie działania przyczyn wymienionych w ust. 1 tego przepisu.Skoro więc ubezpieczenie budynku od ognia nie obejmuje ubezpieczenia od zamarznięcia rury kanałowej, przepisy w sprawie tego obowiązkowego ubezpieczenia nie uzasadniają odpowiedzialności Państwowego Zakładu Ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez zamarznięcie takiej rury.