III CZP 93/22
UchwałaIzba Cywilna2022-10-26
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy, rozpoznając wniosek o zmianę wpisu hipoteki lub apelację od postanowienia utrzymującego taki wpis w mocy, mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu oraz czy decydujące znaczenie ma stan rzeczy z chwili orzekania, czy też z chwili złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie, ponieważ Sąd Okręgowy uchylił swoje postanowienie, które stanowiło podstawę przedstawienia zagadnienia prawnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął przedstawionych zagadnień prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące zakresu badania dokumentów i faktów przez sądy wieczystoksięgowe oraz sądy odwoławcze, a także momentu decydującego o stanie rzeczy przy rozpoznawaniu wniosków o wpis hipoteki. Następnie Sąd Okręgowy uchylił swoje własne postanowienie, co doprowadziło do umorzenia postępowania przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie przed Sądem Najwyższym w związku z uchyleniem przez Sąd Okręgowy postanowienia, które stanowiło podstawę przedstawienia zagadnienia prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZP 93/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W. przy uczestnictwie D. M. o sprostowanie wpisu hipoteki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2022 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Opolu postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II Ca 738/21, "1. czy rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelację od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy może badać również dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych złożonych w sprawie, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych (w tym wydanych już po złożeniu wniosku o wpis)? 2. w razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w pkt. 1, czy przy rozpoznaniu wniosku o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelacji od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio przez sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy decydujące znaczenie ma zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (gdy po złożeniu wniosku o wpis powstała przeszkoda do jego dokonania, w tym dalsza taka przeszkoda, względnie doszło do ustania wcześniej przeszkody do uwzględnienia wniosku, istniejącej w dacie złożenia wniosku), czy też wobec szczególnego charakteru postępowania o wpis w księdze
2 wieczystej decydujące znaczenie stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 6266 § 2 k.p.c. ma tutaj stan rzeczy z chwili złożenia wniosku w sprawie, z uwzględnieniem w obu przypadkach wyjątku wynikającego z treści art. 246 w zw. z art. 295 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne?" w związku z uchyleniem przez Sąd Okręgowy w Opolu postanowienia z dnia 11 stycznia 2022 r. umarza postępowanie przed Sądem Najwyższym.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 148/22 2025-10-29Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu,…
- II CSK 328/06 2007-01-17Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki, może badać, czy wierzytelność wnioskodawcy została objęta postępowaniem układowym, opierając się na odpisie postanowienia o wszczęciu tego postępowania?
- III CZP 148/22 2025-08-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu (w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis), a…
- III CZP 148/22 2023-04-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, w tym skargi na wpis referendarza i apelacji, a także brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym prawomocne orzecze…
- V CSK 214/06 2006-10-06Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki przymusowej, jest zobowiązany do badania okoliczności faktycznych, takich jak zbycie wierzytelności czy orzeczenie separacji małżonków, które nie wynikają wp…
Powołane przepisy
art. 316 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 29art. 6266 § 2 KPCart. 246art. 295§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy