III CZP 148/22
UchwałaIzba Cywilna2025-08-28
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu (w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis), a także czy decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania, czy też stan rzeczy z chwili złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej, uwzględniając wyjątki wynikające z Prawa restrukturyzacyjnego?Ratio decidendi
Sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych oraz brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis. Decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania, z uwzględnieniem przepisów Prawa restrukturyzacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku o sprostowanie wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące zakresu badania dokumentów i faktów przez sąd wieczystoksięgowy oraz sąd odwoławczy, a także momentu, od którego należy badać stan rzeczy dla dokonania wpisu. Sąd Najwyższy podjął postępowanie zawieszone wcześniej postanowieniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
III CZP 148/22 POSTANOWIENIE 28 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W. z udziałem D.M. o sprostowanie wpisu hipoteki, na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Opolu postanowieniem z 30 września 2022 r., II Ca 888/22, zagadnienia prawnego: 1. czy rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelację od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy może badać również dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych złożonych w sprawie, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych (w tym wydanych już po złożeniu wniosku o wpis)? 2. w razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w pkt. 1, czy przy rozpoznaniu wniosku o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelacji od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio przez sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy decydujące znaczenie ma zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art 13 § 2 k.p.c. stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (gdy po złożeniu wniosku o wpis powstała przeszkoda do jego dokonania, w tym dalsza taka przeszkoda, względnie doszło do ustania wcześniej przeszkody do uwzględnienia wniosku istniejącej w dacie złożenia wniosku), czy też wobec szczególnego charakteru postępowania o wpis w księdze wieczystej decydujące znaczenie stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 626(8) § 2 k.p.c. ma tutaj stan rzeczy z chwili złożenia wniosku w
III CZP 148/22 2 sprawie, z uwzględnieniem w obu przypadkach wyjątku wynikającego z treści art. 246 w zw. z art. 295 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne?. podejmuje postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2023 r. (A.G.) [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III CZP 148/22 2025-08-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu (w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis), a…
- III CZP 148/22 2023-04-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, w tym skargi na wpis referendarza i apelacji, a także brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym prawomocne orzecze…
- III CZP 93/22 2022-10-26Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy, rozpoznając wniosek o zmianę wpisu hipoteki lub apelację od postanowienia utrzymującego taki wpis w mocy, mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod…
- II CSK 221/13 2014-01-31Czy sąd wieczystoksięgowy może dokonać wpisu w księdze wieczystej na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach innej księgi wieczystej, nawet jeśli obie księgi są prowadzone przez ten sam sąd?
- I CSK 217/07 2007-09-12Czy sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek rozpoznawania wniosków o wpis zgodnie z kolejnością ich wpływu, nawet jeśli jeden z wniosków dotyczy wpisu o charakterze konstytutywnym?
Powołane przepisy
art. 316 § 1 KPCart 13 § 2 KPCart. 29art. 626art. 246art. 295§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy