III CZP 148/22

UchwałaIzba Cywilna2025-08-28

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu (w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis), a także czy decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania, czy też stan rzeczy z chwili złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej, uwzględniając wyjątki wynikające z Prawa restrukturyzacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych oraz brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis. Decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania, z uwzględnieniem przepisów Prawa restrukturyzacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku o sprostowanie wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące zakresu badania dokumentów i faktów przez sąd wieczystoksięgowy oraz sąd odwoławczy, a także momentu, od którego należy badać stan rzeczy dla dokonania wpisu. Sąd Najwyższy podjął postępowanie zawieszone wcześniej postanowieniem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

III CZP 148/22 POSTANOWIENIE 28 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk na posiedzeniu niejawnym 28 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W. z udziałem D.M. o sprostowanie wpisu hipoteki, na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Opolu postanowieniem z 30 września 2022 r., II Ca 888/22, zagadnienia prawnego: 1. czy rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelację od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy może badać również dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych złożonych w sprawie, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych (w tym wydanych już po złożeniu wniosku o wpis)? 2. w razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w pkt. 1, czy przy rozpoznaniu wniosku o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelacji od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio przez sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy decydujące znaczenie ma zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art 13 § 2 k.p.c. stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (gdy po złożeniu wniosku o wpis powstała przeszkoda do jego dokonania, w tym dalsza taka przeszkoda, względnie doszło do ustania wcześniej przeszkody do uwzględnienia wniosku istniejącej w dacie złożenia wniosku), czy też wobec szczególnego charakteru postępowania o wpis w księdze wieczystej decydujące znaczenie stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 626(8) § 2 k.p.c. ma tutaj stan rzeczy z chwili złożenia wniosku w III CZP 148/22 2 sprawie, z uwzględnieniem w obu przypadkach wyjątku wynikającego z treści art. 246 w zw. z art. 295 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne?. podejmuje postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2023 r. (A.G.) [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 316 § 1 KPCart 13 § 2 KPCart. 29art. 626art. 246art. 295§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy