III CZP 148/22
UchwałaIzba Cywilna2023-04-28
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Agnieszka Piotrowska, Krzysztof Rączka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, w tym skargi na wpis referendarza i apelacji, a także brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym prawomocne orzeczenia sądowe wydane po złożeniu wniosku o wpis, a także czy decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili orzekania, czy też stan rzeczy z chwili złożenia wniosku, z uwzględnieniem przepisów Prawa restrukturyzacyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie postanowił zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych. Dotyczy to kwestii zakresu badania dokumentów i faktów przez sąd wieczystoksięgowy oraz sąd odwoławczy w postępowaniu o wpis do księgi wieczystej, a także momentu, od którego należy badać stan rzeczy mający wpływ na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Opolu przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące zakresu badania dokumentów i faktów przez sądy w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz momentu, od którego należy badać stan rzeczy. Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie wpisu hipoteki w księdze wieczystej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych w sprawach II CSKP 496/22, II CSKP 501/22 i II CSKP 1588/22.Pełny tekst orzeczenia
III CZP 148/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Krzysztof Rączka na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2023 r. w Warszawie, w sprawie z wniosku T. spółki akcyjnej w W. z udziałem D. M. o sprostowanie wpisu hipoteki, na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Opolu postanowieniem z 30 września 2022 r., II Ca 888/22, zagadnienia prawnego: "1. czy rozpoznając wniosek o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelację od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy może badać również dokumenty załączone do kolejnych pism procesowych złożonych w sprawie, w tym skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego i apelacji, a także wziąć pod uwagę fakty znane z urzędu, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych (w tym wydanych już po złożeniu wniosku o wpis)? 2. w razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie zawarte w pkt. 1, czy przy rozpoznaniu wniosku o dokonanie zmian w dziale IV księgi wieczystej w zakresie oznaczenia wierzytelności oraz stosunku prawnego, zabezpieczonej hipoteką, jak również apelacji od postanowienia utrzymującego w mocy taki wpis odpowiednio przez sąd wieczystoksięgowy, a następnie sąd odwoławczy decydujące znaczenie ma zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art 13 § 2 k.p.c. stan rzeczy istniejący w chwili orzekania (gdy po złożeniu wniosku o wpis powstała przeszkoda do jego dokonania, w tym dalsza taka przeszkoda, względnie doszło do ustania wcześniej przeszkody do uwzględnienia wniosku, istniejącej w dacie złożenia wniosku), czy
III CZP 148/22 2 też wobec szczególnego charakteru postępowania o wpis w księdze wieczystej decydujące znaczenie stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 626(8) § 2 k.p.c. ma tutaj stan rzeczy z chwili złożenia wniosku w sprawie, z uwzględnieniem w obu przypadkach wyjątku wynikającego z treści art. 246 w zw. z art. 295 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne?" zawiesza postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych w sprawach II CSKP 496/22, II CSKP 501/22 i II CSKP 1588/22 (art. 177§ 1 pkt 31 w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.). l.n
Powiązane orzeczenia
- III CZP 148/22 2025-08-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod uwagę fakty znane z urzędu (w tym z prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po złożeniu wniosku o wpis), a…
- III CZP 148/22 2023-04-28Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, w tym skargi na wpis referendarza i apelacji, a także brać pod uwagę fakty znane z urzędu, w tym prawomocne orzecze…
- III CZP 93/22 2022-10-26Czy sąd wieczystoksięgowy i sąd odwoławczy, rozpoznając wniosek o zmianę wpisu hipoteki lub apelację od postanowienia utrzymującego taki wpis w mocy, mogą badać dokumenty złożone w kolejnych pismach procesowych, brać pod…
- II CSK 221/13 2014-01-31Czy sąd wieczystoksięgowy może dokonać wpisu w księdze wieczystej na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach innej księgi wieczystej, nawet jeśli obie księgi są prowadzone przez ten sam sąd?
- I CSK 217/07 2007-09-12Czy sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek rozpoznawania wniosków o wpis zgodnie z kolejnością ich wpływu, nawet jeśli jeden z wniosków dotyczy wpisu o charakterze konstytutywnym?
Powołane przepisy
art. 316 § 1 KPCart 13 § 2 KPCart. 29art. 626art. 246art. 295art. 177§ 1 pkt 31art. 391 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 31
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy