III K 1113/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego L., Adama J. i Jana S. oskarżonych z art. 286 § 1 k.k. i 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 6 sierpnia 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 381 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umorzenia postępowania na podstawie art. 49 k.p.k. i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Zielonej Górze rozpoznał sprawę: Antoniego L. oskarżonego o to, że jako magazynier i referent sprzedaży akcesoria samochodowych ekspozytury "Motozbyt", nie dopełnił swych obowiązków ze szkodą dla interesu publicznego, sprzedając ogumienie samochodowe bez sprawdzania uprawnień osób ubiegających się o zakup oraz osobom do tego nieuprawnionym przy równoczesnym wystawieniu faktur na nazwiska osób nieistniejących i wpisywanie do faktur na nazwiska osób nieistniejących i wpisywanie do faktur nierzeczywistych danych, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. oraz o to, że w maju 1957 r. w miejscu i charakterze, jak wyżej, w związku ze sprzedażą ogumienia motocyklowego i wystawieniem nieodpowiadającej rzeczywistości faktury, przyjął od Piotra W. 200 zł, tj. o czyn z art. 290 § 1 k.k.Adama J. oskarżonego o to, że jako referent ekonomiczny Ekspozytury "Motozbyt", uprawniony do dokonywania sprzedaży ogumienia samochodowego i motocyklowego, nie dopełnił swych obowiązków ze szkodą dla interesu publicznego, sprzedając ogumienie bez sprawdzenia uprawnień osób ubiegających się o zakup oraz osobom do tego nieuprawnionym, przy równoczesnym wystawieniu faktur na nazwiska osób nieistniejących i wpisywaniu do tychże faktur nierzeczywistych danych, oraz Jana S. oskarżonego o to że jako kierownik Ekspozytury "Motozbyt" sprzedawał ogumienie samochodowe i motocyklowe bez sprawdzenia uprawnień osób ubiegających się o zakup, oraz nie sprawował należytej kontroli nad praca podległych sobie pracowników, w wyniku czego rozprowadzali oni ogumienie samochodowe i motocyklowe wbrew obowiązującym zarządzeniom, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 1956 r. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego Antoniego L. od zarzutu przyjęcia 200 zł od Piotra W., co do drugiego zaś zarzutu, postawionego temuż oskarżonemu oraz w stosunku do pozostałych oskarżonych - postępowanie umorzył na zasadzie art. 49 k.p.k.Od tego wyroku, w części dotyczącej umorzenia postępowania, założył rewizję Prokurator Wojewódzki, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, polegającą na ocenie, że działalność oskarżonych nosiła w sobie cechy znikomej szkodliwości społecznej, oraz wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Rewizja Prokuratora jest zasadna. Działalność oskarżonych była sprzeczna z ustalonymi a obowiązującymi ich w owym czasie zasadami rozprowadzania ogumienia. Oskarżeni rozprowadzali ogumienie wśród osób nieuprawnionych, wystawiali faktury o danych niezgodnych z rzeczywistością. Sprzedaż ogumienia wbrew przepisom instrukcji powodowała chaos, utrudniała osobom uprawnionym nabycie ogumienia oraz stwarzała pole do machinacji spekulacyjnych. Z materiałów sprawy wynika, że szereg osób, które miały uprawnienie do nabycia ogumienia, ogumienia tego otrzymać nie mogło, lecz musiało wyczekiwać, gdyż ogumienia było brak. Wniosek tedy Sądu, iż ogumienia było w tym okresie pod dostatkiem nie został dostatecznie uzasadniony. To ustalenie ma istotne znaczenie dla sprawy. W tych warunkach nie można uznać, że działalność oskarżonych miała cechy znikomej społecznej szkodliwości. Oskarżeni pracowali w poważnej placówce handlowej, obracali dużymi sumami pieniężnymi, wartość ogumienia, które rozprowadzali oskarżeni, była bardzo znaczna, a przepisy o systemie jego rozprowadzania - w owym czasie - bardzo rygorystyczne. System gospodarki planowej wymaga, aby wszelkie zarządzenia władz, zwłaszcza w dziedzinie systemu sprzedaży i rozprowadzania towarów między ludność, były ściśle przestrzegane. Rozluźnienie tej dyscypliny powoduje przeciekanie towarów tzw. "chodliwych", deficytowych w ręce osób nieuprawnionych i stwarza warunki do powstawania spekulacji, z którą walczyć należy na każdym odcinku. Obowiązkiem wszystkich przełożonych jest szczególna dbałość o to, aby podlegający im pracownicy ściśle przestrzegali przepisów o gospodarowaniu i sprzedaży powierzonych im towarów. Z tych zasad należało uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w innym składzie sędziów.