III K 15/55

WyrokIzba Cywilna1955-02-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla bytu przestępstwa z art. 259 k.k. (rozbój) konieczne jest, aby sprawca rzeczywiście rozporządzał środkami umożliwiającymi natychmiastowe wykonanie zbrodni, czy wystarczająca jest groźba użycia gwałtu lub użycie przemocy, odczuwane przez pokrzywdzonego jako zagrożenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla bytu przestępstwa z art. 259 k.k. nie jest konieczne, by sprawca rzeczywiście rozporządzał środkami umożliwiającymi natychmiastowe wykonanie zbrodni. Wystarczające jest, by sprawca groził użyciem gwałtu lub używał przemocy, a pokrzywdzony odczuwał ten gwałt jako zagrożenie. W sytuacji, gdy sprawcy byli uzbrojeni i stworzyli atmosferę terroru, kwalifikacja czynu jako zbrodni z art. 259 k.k. jest prawidłowa.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Lublinie skazał Mariana S. na łączną karę 15 lat więzienia za popełnienie kilku czynów kwalifikowanych z art. 259 k.k., w tym rozbojów z użyciem groźby posiadanej dubeltówki oraz uderzenia twardym narzędziem. Stefan K. został skazany na łączną karę 9 lat więzienia za podobne czyny. Obaj oskarżeni wnieśli rewizje od wyroku. Rewizja Mariana S. zarzucała m.in. pominięcie zeznań świadków, z których wynikało, że podczas napadu oskarżony nie groził użyciem broni palnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana S. i Stefana K. osk. z art. 259 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 6 grudnia 1954 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 6 grudnia 1954 r. Marian S. na podstawie art. 259 k.k. został skazany: a) na 10 lat więzienia za to, że grożąc użyciem posiadanej dubeltówki zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Stanisława O., Kazimierza O. i Stefana K. gotówkę w kwocie 7.000 zł oraz różne przedmioty wartości ponad 9.500 zł, b) na 15 lat więzienia za to, że uderzywszy w głowę Jana B. twardym narzędziem zabrał w celu przywłaszczenia szereg przedmiotów oraz gotówkę wartości około 5.000 zł, c) na 12 lat więzienia za to, że grożąc użyciem posiadanej dubeltówki i działając wspólnie z innym sprawcą, zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Jana M. zegarek kieszonkowy i gotówkę ogólnej wartości 6.000 zł. Na podstawie art. 31 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 15 lat więzienia.Tym samym wyrokiem Stefan K. skazany został na podstawie art. 259 k.k. a na 8 lat więzienia za to, że grożąc użyciem posiadanej dubeltówki, zabrał w celu przywłaszczenia na szkodę Stanisława O. i Kazimierza O. oraz Stefana K. gotówkę w kwocie 7.000 zł oraz różne przedmioty ogólnej wartości ponad 9.500 zł, b) na 9 lat więzienia za to, że uderzając w głowę Jana B. twardym narzędziem zabrał w celu przywłaszczenia gotówkę oraz różne przedmioty ogólnej wartości około 5.000 zł. Na podstawie art. 31 k.k. Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonemu Stefanowi K. karę łączną 9 lat więzienia.Od powyższego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Mariana S. zarzuca, między innymi, pominięcie faktu, że z zeznań świadków G. i B. wynika, iż podczas napadu oskarżony nie groził użyciem broni palnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Niesłuszny jest zarzut błędnej kwalifikacji czynu przypisanego oskarżonemu Marianowi S. Z przepisu bowiem art. 259 k.k. nie wynika bynajmniej, by elementem niezbędnym dla bytu zbrodni z tegoż artykułu była groźba użycia broni palnej. Przemoc lub groźba użycia natychmiastowego gwałtu przybierać może różnorodne formy i do bytu przestępstwa z art. 259 k.k. nie jest konieczne, by sprawca rzeczywiście rozporządzał środkami umożliwiającymi mu natychmiastowe wykonanie zbrodni. Wystarczające jest, by sprawca groził użyciem takiego gwałtu lub używał przemocy i by pokrzywdzony odczuwał ten gwałt jako zagrożenie.W niniejszej sprawie oskarżeni niezależnie od tego, że byli uzbrojeni w dubeltówkę, bijąc i nakazując pokrzywdzonym położyć się na ziemi, stworzyli atmosferę terroru. Zakwalifikowanie zatem w takich warunkach czynu przypisanego oskarżonym jako zbrodni z art. 259 k.k. nie budzi wątpliwości.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 259 KKart. 375 KPKart. 31 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.