III K 963/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana P., osk. z art. 239 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 31 lipca 1953 r., na podstawie art. 294-396, 400 § 1, art. 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneMinister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną od prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 31 lipca 1953 r., w której zarzuca obrazę art. 3 k.p.k. w związku z ogólnymi zasadami o właściwości sądów, które powinny mieć zastosowanie, przez umorzenie postępowania i przekazanie sprawy nieistniejącemu faktycznie Sądowi Obywatelskiemu w Brzegu. Rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Powiatowy w Brzegu wyrokiem z dnia 9 czerwca 1953 r. skazał Jana P. na jeden miesiąc aresztu za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. polegające na oblaniu w dniu 29 kwietnia 1953 r. Stanisławy N. nieczystościami.Na skutek rewizji oskarżonego Sąd Wojewódzki w Opolu wyrokiem z dnia 31 lipca 1953 r. uchylił wyrok Sądu Powiatowego w Brzegu i umorzył postępowanie, a sprawę przekazał do rozpoznania nie sprawującemu już od 13 grudnia 1952 r. swych czynności Sądowi Obywatelskiemu w Brzegu.Wyrok Sądu Wojewódzkiego w Opolu nie jest trafny.Poddanie spraw karnych wymienionych w art. 20 dekretu z dn. 22.II.1946 r. (prawo o sądach obywatelskich. - Dz. U. Nr 8, poz. 64) pod rozpoznanie sądów obywatelskich nie wyłącza całkowicie właściwości sądów powszechnych jako I instancji w tych sprawach. Art. 27 tego dekretu przewiduje przyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu obywatelskiego przez sąd powszechny w przypadku kiedy nie można z powodu wyłączenia sędziego obywatelskiego i jego zastępcy przekazać sprawy innemu sądowi obywatelskiemu. Właściwym będzie również sąd powszechny w tych sprawach, które z uwagi na ich zawiłość sędzia obywatelski przekaże sądowi powszechnemu.W sprawie niniejszej, skoro Sąd Obywatelski w Brzegu od dnia 13 grudnia 1952 r. nie sprawuje swych czynności, sytuacja jest podobna do sytuacji gdy skład sądu obywatelskiego został wyłączony lub gdy w danej miejscowości sąd obywatelski nie został utworzony i sąd powiatowy był uprawniony sprawę przyjąć do rozpoznania.Sytuacja jaką Sąd Wojewódzki wytworzył, umarzając postępowanie i przekazując sprawę nie funkcjonującemu sądowi obywatelskiemu, sprowadza się w praktyce do pozbawienia obywatela jego praw zagwarantowanych mu przez ludowy porządek prawny.