III PR 77/78
WyrokIzba Cywilna1978-08-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi przysługuje jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, jeśli choroba ta nie była wymieniona w wykazie chorób zawodowych w momencie ustania zatrudnienia, ale została później uznana za chorobę zawodową w okresie obowiązywania przepisów rozporządzenia z 1968 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż choroba zawodowa nie była wymieniona w wykazie obowiązującym w momencie ustania zatrudnienia, nie pozbawia pracownika prawa do jednorazowego odszkodowania, jeśli choroba ta została później objęta nowym wykazem chorób zawodowych, który wszedł w życie w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 18 czerwca 1968 r. Zmiana stanu prawnego uzasadnia nową ocenę schorzenia i zastosowanie przepisów przewidujących odszkodowanie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, pracująca jako kosmetyczka, zachorowała na przewlekłą chorobę skóry związaną z warunkami pracy. W momencie ustania zatrudnienia choroba ta nie była uznawana za zawodową. Później, po zmianie przepisów, choroba została uznana za zawodową, a wnioskodawczyni zaliczono do III grupy inwalidów. ZUS przyznał jej rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej. Okręgowy Sąd Pracy zasądził na jej rzecz jednorazowe odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie pozwanej Spółdzielni, tym samym utrzymując w mocy wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: W. Dębicka, T. Kasiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stefanii B. przeciwko Wojewódzkiej Usługowej Spółdzielni Pracy w G. Oddział Usług Fryzjersko-Kosmetycznych w G., o jednorazowe odszkodowanie na skutek odwołania pozwanej Spółdzielni od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 28 kwietnia 1978 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wnioskiem z dnia 20.XII.1977 r. wystąpiła do zakładowej komisji rozjemczej o zasądzenie na jej rzecz jednorazowego odszkodowania w kwocie 30.000 zł z tytułu inwalidztwa III grupy spowodowanego chorobą zawodową powstałą w czasie pracy w pozwanej Spółdzielni, gdzie wnioskodawczyni była zatrudniona do dnia 18.XI.1974 r. w charakterze kosmetyczki. Zatrudnienie ustało na skutek przewlekłej choroby skóry na tle alergicznym spowodowanej warunkami pracy. Ponieważ choroba ta nie figurowała w wykazie chorób zawodowych z dnia 18 czerwca 1968 r., wnioskodawczyni została zaliczona do II, a następnie III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia na skutek stwierdzenia u niej m.in. alergicznego nieżytu spojówek, przewlekłego alergicznego zapalenia oskrzeli i alergicznego zapalenia skóry dłoni oraz nerwicy neurastenicznej. Nowy wykaz chorób zawodowych z dnia 20.XI.1974 r. objął również choroby skóry i błon śluzowych spowodowane warunkami pracy, w związku z czym decyzją państwowego inspektora sanitarnego z dnia 29.XII.1975 r. stwierdzono u wnioskodawczyni chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby skóry spowodowanej warunkami pracy, w następstwie czego orzeczeniem KIZ z dnia 29.XII.1975 r. wnioskodawczyni została zaliczona do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia oraz do III grupy inwalidów w związku z chorobą zawodową, przy czym inwalidztwo z choroby zawodowej istnieje od 29.III.1975 r., a w późniejszym orzeczeniu KIZ z 26.VII.1976 r. datę początkową inwalidztwa oznaczono na 1972 rok. ZUS przyznał w związku z tym wnioskodawczyni rentę inwalidzką z choroby zawodowej od dnia 15.V.1973 r., tj. 3 miesiące wstecz od złożenia ponownego wniosku o rentę z tytułu choroby zawodowej.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, któremu sprawa została przekazana przez komisję rozjemczą w trybie art. 263 k.p., przejąwszy sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji, uznał w świetle powyższego niespornego stanu faktycznego, iż wnioskodawczyni przysługuje jednorazowe odszkodowanie przewidziane w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy wypadkowej z dnia 23 stycznia 1968 r. na choroby zawodowe, i zasądził na rzecz wnioskodawczyni dochodzoną kwotę 30.000 zł. Zdaniem Okręgowego Sądu, chociaż w chwili ustania zatrudnienia wnioskodawczyni obowiązujące wówczas przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych uprawniających do świadczeń w razie inwalidztwa nie wymieniały choroby skóry spowodowanej warunkami pracy, to istniejące w tej sytuacji wątpliwości prawne należy przyjąć na korzyść wnioskodawczyni, przewlekła bowiem uczuleniowa choroba skóry u wnioskodawczyni ma związek z warunkami pracy narażającymi na styczność z chemikaliami i okoliczność ta była stwierdzona w pierwszym orzeczeniu KIZ, kwalifikującym wnioskodawczynię do III grupy inwalidów z tej przyczyny.Od wyroku tego pozwana Spółdzielnia wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że wnioskodawczyni przysługuje jednorazowe odszkodowanie na zasadzie przepisów rozporządzenia z 1968 r., mimo że w okresie obowiązywania tych przepisów alergiczne zapalenie skóry nie było chorobą zawodową.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Okoliczność, że przepisy dotyczące chorób zawodowych obowiązujące w dniu ustalenia zatrudnienia wnioskodawczyni nie uznawały za chorobę zawodową choroby, na którą ona zapadła w związku z pracą, nie stoi na przeszkodzie nabyciu przez nią uprawnienia do jednorazowego odszkodowania w myśl zasad rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. z chwilą objęcia tej choroby nowym wykazem chorób zawodowych, gdy wykaz ten wszedł w życie w czasie obowiązywania wymienionego rozporządzenia.Zmiana stanu prawnego w przedmiocie uznania schorzenia za chorobę zawodową w okresie obowiązywania ustawy wypadkowej z dnia 23 stycznia 1968 r. i rozporządzenia o chorobach zawodowych z dnia 18 czerwca 1968 r. uzasadnia dokonanie nowej oceny tego schorzenia przez państwowego inspektora sanitarnego oraz nowego zakwalifikowania inwalidztwa wnioskodawczyni przez komisję do spraw inwalidztwa i zatrudnienia ZUS, a w konsekwencji zastosowanie - zgodnie z intertemporalną zasadą art. 48 ust. 2 ustawy wypadkowej z dnia 12 czerwca 1975 r. - § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. przewidującego przy inwalidztwie III grupy jednorazowe odszkodowanie w kwocie 30.000 zł.Odmienny pogląd, wyrażony w odwołaniu pozwanej Spółdzielni, jest nietrafny i z tej przyczyny odwołanie z mocy art. 61 w związku z art. 74 § 2 ustawy o o.s.p. i u.s. podlegało oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- II UKN 340/97 1997-11-20Czy jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej przysługuje od pracodawcy, u którego zatrudnienie narażało pracownika na nawrót choroby, nawet jeśli choroba ta powstała w czasie pracy u innego pracodawcy, a zatr…
- III PZP 2/79 1979-05-18Czy pracownikowi, który otrzymał już jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, przysługuje drugie jednorazowe odszkodowanie z tytułu innej choroby zawodowej, której nabawił się, pracując w tym samym zakładzie…
- III PZP 8/75 1975-07-17Czy zadośćuczynienie zasądzone przez sąd powszechny podlega potrąceniu w sprawie o odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej, przyznawane na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r., jeżeli w daci…
- II PR 36/90 1990-10-04Czy jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej powinno być obliczane według wysokości obowiązującej w dniu stwierdzenia uszczerbku na zdrowiu, czy w dniu wypłaty świadczenia, oraz czy zakład pracy dopuścił się…
- III PZP 3/88 1988-02-23Czy pracownikowi, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie od zakładu pracy, w którym był zatrudniony, jeśli choroba ujawniła się po ustaniu stosunku pracy, ale…
Powołane przepisy
art. 263 KPart. 48 ust. 2art. 61art. 74 § 2§ 4 ust. 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.