III PRN 16/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Filcek. Sędziowie: M. Rafacz-Krzyżanowska, S. Perestaj (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Antoniego T. przeciwko Zakładom Wytwórczym Urządzeń Sygnalizacyjnych - zakład produkcyjny w Z. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku, na wskutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 6 października 1975 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAntoni T. złożył w dniu 23.X.1973 r. w zakładzie pracy wniosek o przyznanie jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy, jakiemu uległ w dniu 2.V.1973 r. przy wykonywaniu czynności związanych z przenoszeniem i prostowaniem kątowników na prasie ręcznej, w następstwie którego doznał uszkodzenia kręgosłupa.Zakładowa i Odwoławcza Komisja Powypadkowa nie uznały powyższego zdarzenia za wypadek przy pracy. Przyjęto, że stwierdzone zmiany w kręgosłupie nie mają charakteru pourazowego, lecz są wynikiem stanu wrodzonego. Dyrekcja Zakładów Urządzeń Sygnalizacyjnych w Katowicach orzeczeniem z dnia 10.X.1974 r. podzieliła powyższe stanowisko. W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wnioskodawca domagał się uznania wypadku za wypadek przy pracy i przyznania odszkodowania. Sąd przesłuchał świadka - współpracownika wnioskodawcy, oraz uzyskał dokumentację dotyczącą leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego wnioskodawcy, po czy poddał go badaniu przez biegłych sądowych lekarzy. Biegli uznali, że zmiany w kręgosłupie (uszkodzenie krążka międzykręgowego L4-L5), leczone następnie operacyjnie, są następstwem dźwignięcia ciężaru w czasie pracy w dniu 2.V.1973 r. Zmiany te, zdaniem biegłych, w okresie od 2.V.1973 r. do 11.I.1974 r. uzasadniały zaliczenie poszkodowanego do II grupy inwalidów, obecnie zaś po zakończeniu leczenia - powodują uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5%. Opierając się na tej opinii Sąd Pracy wyrokiem z dnia 6.X.1975 r. uznał zdarzenie z dnia 2.V.1973 r. za wypadek przy pracy i przyznał wnioskodawcy z tego tytułu odszkodowanie w wysokości 40.000 zł.Od powyższego wyroku Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w dniu 31.III.1976 r. złożył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucając rażące naruszenie art. 55 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych i art. 2 i 11 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych w razie wypadków przy pracy oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest uzasadniona.Trafnie zarzuca skarżący, iż Sąd Pracy wydał wyrok bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a szczególnie faktu, czy wypadek przy pracy, jakiemu uległ wnioskodawca, rzeczywiście miał miejsce w okolicznościach przez niego podawanych oraz czy uraz kręgosłupa jakiego doznał, uzasadnia zaliczenie go do II grupy inwalidów.W postępowaniu przed Zakładową i Odwoławczą Komisją Powypadkową zostało przesłuchanych szereg świadków dla ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, jakiemu miał ulec powód w dniu 2.V.1973 r. Żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził, aby widział moment podnoszenia kątownika, przy której to czynności wnioskodawca miał doznać bólu w lewej nodze. W postępowaniu sądowym został przesłuchany tylko świadek Jan C., który złożył odmienne zeznania niż przed komisją powypadkową, a sąd nie wykorzystał zeznań uprzednio przez niego złożonych dla wyjaśnienia istniejących rozbieżności. Sąd Pracy nie przesłuchał też innych świadków na okoliczność przebiegu i przyczyn wypadku, mimo iż ze względu na okoliczności niniejsze sprawy było to konieczne (art. 221 i 225 ustawy z dnia 28 lipca 1939 r. prawo o.s.u. w związku z art. 91 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych). Opinia biegłych sądowych lekarzy złożona w sprawie niniejszej nie wyjaśnia szeregu istotnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy (art. 276 ustawy o.s.p. i u.s.).Biegli nie wyjaśnili, czy możliwym jest, aby po doznaniu uszkodzenia krążka międzykręgowego kręgosłupa w dniu 2.V.1973 r. wnioskodawca był zdolny do wykonywania normalnej pracy przenoszenia kątowników w tym dniu oraz wykonywania pracy przez okres 6 tygodni (do 14.VI.1973 r.). Ponadto niezbędne było wyjaśnienie przez biegłych, czy następstwa wymienionego urazu kręgosłupa mogły się ujawnić tylko w postaci bólu pośladka i lewej nogi ("strzyknięcie w nodze"), jak przedstawił wnioskodawca i św. C. na rozprawie sądowej. Biegli nie ustosunkowali się też do faktu - wynikającego z karty chorobowej Przychodni Zakładowej - zgłoszenia przez wnioskodawcę skargi na bóle w dolej kończynie przed dniem 2.V.1973 r. Wyjaśnienie wymienionych okoliczności przez biegłych było konieczne w celu usunięcia istniejących wątpliwości, czy doznane przez wnioskodawcę uszkodzenie kręgosłupa jest następstwem wypadku przy pracy, a nie schorzenia samoistnego bądź urazu doznanego w innych okolicznościach.Niezależnie od powyższych okoliczności opinia biegłych nasuwa zasadnicze wątpliwości w kwestii inwalidztwa wnioskodawcy. Niesporne w sprawie jest, że wnioskodawca od dnia 2.V.1973 r. do 14.VI.1973 r. normalnie pracował w zakładzie pracy. Niezrozumiałe więc jest stanowisko biegłych zajęte w uzupełnieniu opinii, że również w tym czasie stan jego zdrowia kwalifikował go do zaliczenia do II grupy inwalidów.Poza tym wyjaśnienia wymaga, od jakiej daty może być ustalone istnienie inwalidztwa wnioskodawcy, skoro niesporne jest, że w czasie od dnia 14.VI.1973 r. do dnia 10.I.1974 r. (z przerwami) przebywał na zwolnieniu lekarskim będąc czasowo niezdolny do pracy.Ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8) nie reguluje zasad zaliczenia do jednej z grup inwalidów, odsyłając w tym przedmiocie do przepisów ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym (art. 26 ustawy wypadkowej). W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o p.z.e. inwalidą w rozumieniu tej ustawy jest osoba częściowo lub całkowicie niezdolna do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Przez stałe naruszenie sprawności organizmu uważa się takie naruszenie, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące według wiedzy lekarskiej poprawy. Za długotrwałe naruszenie sprawności organizmu uważa się takie naruszenie, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące jednak według wiedzy lekarskiej ulec poprawie. Okres 6 miesięcy naruszenia sprawności organizmu liczy się od dnia wyczerpania zasiłku z ubezpieczenia społecznego z powodu choroby lub wynagrodzenia przysługującego w okresie czasowej niezdolności do pracy (por. § 21 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. - Dz. U. z 1973 r. Nr 1, poz. 2). Mając na względzie treść przytoczonych przepisów należy dojść do wniosku, że inwalidą w myśl przepisów ustawy wypadkowej jest osoba, która jest niezdolna do wykonywania zatrudnienia z powodu: stałego naruszenia sprawności organizmu (które wg wiedzy lekarskiej jest upośledzeniem nie rokującym poprawy) lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, przez co należy rozumieć upośledzenie sprawności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.Treść dotychczasowej opinii biegłych sądowych budzi wątpliwości co do możliwości zaliczenia wnioskodawcy do II grupy inwalidów na okres przekraczający 6 miesięcy.Sąd Pracy nie wyjaśnił również, w jakiej dacie wnioskodawca zaprzestał pobierania zasiłku chorobowego.Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania.Z tych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.