III SW 46/00

Izba Cywilna2000-10-25

Skład orzekający: Józef Iwulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy męża zaufania komitetu wyborczego, dotyczący naruszenia przepisów o pomocy osobom niepełnosprawnym przy głosowaniu, jest bezzasadny, jeśli zarzuty nie zostały zgłoszone do protokołu wyborczego i brak jest innych dowodów ich potwierdzających?
Ratio decidendi
Protest wyborczy męża zaufania komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta RP, dotyczący naruszenia art. 54 ustawy o wyborze Prezydenta RP, jest bezzasadny, jeżeli podniesione w nim zarzuty nie zostały zgłoszone do protokołu wyborczego tej komisji, a brak jest innych dowodów potwierdzających ich wiarygodność. Treść protokołu głosowania nie daje podstaw do zasadnego sformułowania zarzutu naruszenia przepisów, jeśli nie wykazano przekroczenia granic pomocy dopuszczalnej dla osób niepełnosprawnych.
Stan faktyczny
Komitet Wyborczy kandydata na Prezydenta RP wniósł protest przeciwko wyborowi, zarzucając naruszenie przepisów przez opiekunki w Obwodowej Komisji Wyborczej, które miały wypełniać karty wyborcze za podopiecznych bez ich zgody. Okręgowa Komisja Wyborcza i Państwowa Komisja Wyborcza uznały protest za bezzasadny, wskazując na przepisy dopuszczające pomoc osobom niepełnosprawnym oraz na rozbieżność między zarzutami w proteście a treścią protokołu głosowania. Prokurator Generalny również stwierdził, że zarzuty nie świadczą o naruszeniu przepisów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wydał opinię, że zarzuty protestu wyborczego są bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 25 października 2000 r. III SW 46/00 Bezzasadny jest protest wyborczy męża zaufania komitetu wyborczego kandydata na Prezydenta RP, uczestniczącego w pracach obwodowej komisji wyborczej, jeżeli podniesione w nim zarzuty dotyczące naruszenia art. 54 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Pols-kiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544) nie zostały zgłoszone do protokołu wyborczego tej komisji, a brak jest innych dowodów potwierdzają-cych ich wiarygodność (art. 75 ust. 1 i 1a tej ustawy). Przewodniczący: SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN Andrzej Wasilewski (spra-wozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2000 r. sprawy z pro-testu Komitetu Wyborczego kandydata na Prezydenta RP Janusza Korwin-Mikke przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z udziałem uczestników postępowania: 1) Okręgowej Komisji Wyborczej w K., 2) Prokuratora Generalnego, 3) przedstawiciela Państwowej Komisji Wyborczej p o s t a n o w i ł: wydać opinię, że zarzuty protestu są bezzasadne. U z a s a d n i e n i e Komitet Wyborczy kandydata na Prezydenta RP Janusza Korwin-Mikke wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta, zarzucając „przestępstwo przeciwko wybo-rom popełnione w Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w Gminie K. w Okręgu Wybor-czym [...] województwie m., siedziba komisji Dom Pomocy Społecznej ul. H. w K.”. W uzasadnieniu powyższego zarzutu podniesiono, że stosownie do informacji podanej przez męża zaufania Komitetu Wyborczego kandydata na Prezydenta RP Janusza Korwin-Mikke - Jarosława D., w Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w K. „w co najm- 2 niej połowie przypadków skreślenia na kartce wyborczej zamiast uprawnionych do głosowania wyborców (mieszkańców domu pomocy społecznej), dokonywało kilka opiekunek. Większość z tych skreśleń (sto kilkadziesiąt) dokonywały trzy opiekunki. Polegało to na tym, że opiekunka brała od swego podopiecznego kartkę wyborczą bez pytania się go o zgodę, wypełniła ją, a następnie oddawała mu ją celem wrzuce-nia do urny wyborczej”. Nawiązując do powyższego zarzutu, w proteście tym podnie-siono dodatkowo, że „Analizując wyniki wyborów w obwodach zamkniętych na tere-nie Gminy K., a także wyniki w innych obwodach zamkniętych na terenie naszego kraju, stwierdzam, że w ogromnej ilości przypadków istnieje niezwykłe odchylenie statystyczne. W jednej komisji wszystkie głosy oddane zostały na Aleksandra Kwaś-niewskiego, w innej na Mariana Krzaklewskiego, itd. A z punktu widzenia matematyki przy prawidłowych wyborach takie odchylenia są niemożliwe”. Okręgowa Komisja Wyborcza [...] w K. w piśmie z dnia 19 października 2000 r. uznała powyższy protest za bezzasadny, ponieważ „powszechnie wiadomo, że pens-jonariuszami Domu Pomocy Społecznej przy ul. H. w K. są osoby, które nie są zdolne do samodzielnej egzystencji, zwłaszcza mające trudności z poruszaniem się, a zatem korzystanie z pomocy przy głosowaniu znajduje oparcie w przepisie art. 54 ustawy. Zarzuty przedstawionego Sądowi Najwyższemu protestu przeciwko wybo-rom oparte są na nieznanych uprzednio Okręgowej Komisji Wyborczej twierdzeniach, że karty wyborcze wypełniały, bez zgody wyborców, osoby im towarzyszące, w co najmniej połowie przypadków.”, bowiem do „Protokołu głosowania” tej Obwodowej Komisji Wyborczej jedynie wpisany został zarzut, który sformułowano, jak następuje: „Około połowa osób głosujących korzystała z pomocy swoich opiekunów podczas głosowania. (Szły z nimi za parawan)”. Państwowa Komisja Wyborcza w piśmie z dnia 20 października 2000 r. rów-nież zwróciła uwagę na to, że w czasie dyżuru pełnionego przez jej członków w dniu głosowania nie zgłoszono zdarzenia będącego przedmiotem protestu, natomiast za-rzut wpisany do treści „Protokołu głosowania” w Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w K. nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów, jeśli zważyć, że art. 54 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544) wyraźnie stanowi, iż osoby niepełnosprawne mogą przy głosowaniu korzystać z pomocy innych osób, co – jak to ujęła Państwowa Komisja Wyborcza: „dotyczy tylko pomocy fizycznej przy czynności głosowania, a nie zastępowania wyborców w wyrażaniu woli”. 3 Prokurator Generalny w piśmie dnia 24 października 2000 r. stwierdził, że za-rzuty zgłoszone przez męża zaufania Komitety Wyborczego kandydata na Prezy-denta RP Janusza Korwina-Mikke do „Protokołu wyborczego” Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w K. „nie świadczą o naruszeniu przepisów ustawy o wyborze Prezy-denta RP” oraz zwrócił uwagę na to, że zarzuty przytoczone w proteście wyborczym nie pokrywają się z zarzutami zgłoszonymi uprzednio przez tę samą osobę do proto-kołu wyborczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 54 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że: „Osoby niepełnosprawne mogą korzystać przy głosowaniu z pomocy innych osób nie będących członkami obwodowej komisji wyborczej i mężami zaufania kandydatów”. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że mąż zaufania Komitetu Wyborczego kandydata na Prezydenta RP - Janusza Korwin-Mikke w pkt.10 „Protokołu wyborcze-go” Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w K. wpisał następującą uwagę: „Około poło-wa osób głosujących korzystała z pomocy swoich opiekunów podczas głosowania. (Szły z nimi za parawan)”. Natomiast w adnotacji do pkt.11 tego „Protokołu głosowa-nia” pozostali członkowie tej Komisji Wyborczej uwagę tę opatrzyli następującym wyjaśnieniem: „co do zarzutu członkowie Komisji tłumaczą konieczność pomocy sta-nem zdrowotnym pensjonariuszy. Osoby te prosiły o pomoc w większości przypad-ków”. Oznacza to, że treść „Protokołu głosowania” Obwodowej Komisji Wyborczej [...] w K. nie daje podstaw dla zasadnego sformułowania zarzutu naruszenia art. 54 ustawy polegającego na przekroczeniu określonych tym przepisem granic, w jakich „osoby niepełnosprawne mogą korzystać przy głosowaniu z pomocy innych osób”. Jest znamienne, że zarzuty podniesione w rozpoznawanym proteście wyborczym sformułowane zostały w inny sposób, aniżeli w „Protokole głosowania”, a ponadto wyprowadzono z nich w sposób dowolny daleko idące, a nie poparte żadnymi dowo-dami, wnioski dotyczące oceny wyników głosowania w wyborach Prezydenta RP, także w innych tzw. zamkniętych obwodach głosowania. Z tych względów, na podstawie art. 75 ust. 1 i 1a ustawy o wyborze Prezy-denta wydano opinię jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 54art. 75 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy