IV CR 1136/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kałamajski, B. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Włodzimierza R. przeciwko Stoczni Gdańskiej o odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 10 października 1955 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneWłodzimierz R., robotnik pozwanej Stoczni Gdańskiej, w dniu 9 lutego 1953 r. doznał wypadku przy pracy i z tego tytułu dochodzi odszkodowania.Wyrokiem z dnia 10 października 1955 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Sąd Wojewódzki ustalił, że powód spadł z rusztowania wskutek pęknięcia barierki zabezpieczającej, gdy wbrew zakazowi usiadł na poręczy barierki, i na tej podstawie przyjął, że wypadek zawinił sam powód, a pozwanej nie można przypisać naruszenia jakichkolwiek obowiązków wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników.Rewizję od powyższego wyroku wniósł powód.Jak słusznie zarzuca rewizja, Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił należycie sprawy, skoro pominął wynikające z zeznań świadków okoliczności, że bariera rusztowania była wykonana z niewłaściwego drzewa, a łaty miały 5 cm zamiast 7 cm szerokości.Nie wiadomo też, na jakim materiale dowodowym opiera Sąd ustalenie, że robotnikom wydano zakaz siadania na deskach barier rusztowań.Uchybienia powyższe uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na względzie, że gdyby nawet potwierdziło się ustalenie, iż powód usiadł na barierze i uczynił to wbrew zakazowi, o którym wiedział, to nie mogłoby to być podstawą do całkowitego uwolnienia pozwanej Stoczni od odpowiedzialności, a co najwyżej uzasadniałoby obniżenie odszkodowania na zasadzie art. 158 § 2 k.z. Już bowiem z samego niespornego faktu, że powód spadł z rusztowania wskutek złamania się deski w barierze, należy wyciągnąć wniosek, że Stocznia naruszyła zasady bezpieczeństwa pracy.Bezpieczeństwo pracy powinno być zapewnione użyciem najlepszych, możliwych do zastosowania i potrzebnych w danych okolicznościach urządzeń. Nie można zastępować realnych zabezpieczeń zakazami czy nakazami określonego zachowania się pracownika. Pracodawca musi się liczyć ze skłonnością ludzi do lekceważenia niebezpieczeństwa i z tym, że bądź przez nieuwagę, bądź przez lekkomyślność przekroczą oni wydane zakazy, oraz stworzyć takie warunki pracy, które wyłączą możliwość powstania wypadku nawet wówczas, gdy pracownik postąpi lekkomyślnie. Granicę obowiązku pracodawcy zakreślają możliwości techniczne zabezpieczenia pracy w danych warunkach i oceniana rozsądnie potrzeba zabezpieczenia. W każdym razie należy uznać za niedopuszczalne, a zatem, uzasadniające odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wynikłą dla pracownika, użycie zabezpieczenia gorszego, gdy przezorne przewidywanie możliwości wypadków nakazywało użyć lepszego, a możliwości techniczne ku temu istniały."Uzupełnienie" takiego gorszego zabezpieczenia zakazami, pouczeniami i hasłami nie zwalnia pracodawcy od odpowiedzialności.Obowiązkiem pozwanej Stoczni było, niezależnie od wydania zakazu siadania na barierze rusztowania, urządzenie takich barier, które wytrzymywałyby również ciężar siadającego na nich człowieka.