IV CR 37/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Olejniczak (spr.).Sędziowie: M. Zychowicz, K. Strzępek.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 1986 r. sprawy z powództwa J. K. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń II Inspektorat w Ł. o rentę uzupełniającą na skutek rewizji pozwanego PZU od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 30 października 1985 r., sygn. akt (…),oddala rewizję, zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2.600 (dwa tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 1984 r. (…) Sąd Wojewódzki w Ł. zasądził od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń - II Inspektorat w Ł. na rzecz Jana K. 435.400 zł z odsetkami, na które składają się 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę oraz 35.400 zł tytułem kosztów dyżurów pielęgniarskich, przejazdów, dożywiania i zniszczonych w wypadku rzeczy osobistych, ponadto kwotę 283.044 zł z odsetkami tytułem różnicy między potencjonalnymi zarobkami a zasiłkiem chorobowym za okres od dnia 1 marca 1983 r. do dnia 25 listopada 1983 r. oraz rentę po 32.141 zł miesięcznie za okres od dnia 26 listopada 1983 r. do dnia 25 listopada 1984 r. Roszczenie o rentę za czas po dniu 25 listopada 1984 r. wyłączył do rozpoznania w odrębnej sprawie.Według ustaleń sądu zawartych w powyższej sprawie powód został potrącony przez autobus, za co kierowca autobusu skazany został prawomocnym wyrokiem karnym. Powód doznał w wypadku uszkodzenia lewej nerki, rozerwania lewego nadnercza, pęknięcia śledziony, krwiaka kreski jelita grubego, złamania żeber od IX do XII, wstrząsu pourazowego i złamania kości kulszowej. W okresie, w którym uległ wypadkowi, źródłem utrzymania powoda był warsztat murarski prowadzony przez niego jednoosobowo zajmujący się wyłącznie kładzeniem płytek ceramicznych. W ciągu roku poprzedzającego wypadek powód osiągał zarobki faktyczne w wysokości 520.000 zł, czyli po 43.333 zł miesięcznie. Uwzględniając okoliczność, że powód w przyszłości korzystałby z jednomiesięcznego urlopu, należało od kwoty 520.000 zł odjąć kwotę 43.333 zł. Sąd I instancji przyjął, że zarobki powoda w przyszłości wynosiłyby 476.664 zł rocznie. Od tej sumy z kolei należało odjąć 23.124 zł, stanowiącą wydatki powoda z tytułu różnego rodzaju opłat, co daje przeciętny roczny dochód powoda w kwocie 453.540 zł, co czyni przeciętnie miesięcznie kwotę 37.795 zł. Ponieważ jednak powód nie pracuje, nie jest narażony na szkodliwości związane z wykonywaną przed wypadkiem pracę, zdaniem sądu I instancji utracone zarobki podlegają obniżeniu o dalsze 10%.W ostatecznym wyniku szkoda powoda polegająca na utracie zarobków, będąca następstwem niezdolności do pracy wskutek wypadku, wynosi 34.016 zł miesięcznie.W sprawie niniejszej Sąd Wojewódzki w Ł., wyrokiem z dnia 30 października 1985 r. (…), zasądził od pozwanego Państwowego Nakładu Ubezpieczeń - II Inspektorat w Ł. na rzecz J. K. rentę wyrównawczą po 27.954 zł miesięcznie z odsetkami, poczynając od dnia 26 listopada 1984 r., oraz orzekł o kosztach postępowania. Za punkt wyjścia rozstrzygania niniejszej sprawy sąd I instancji przyjął ustalenie zawarte w sprawie poprzednio opisanej, iż potencjalne zarobki powoda wynosiłyby 34.016 zł miesięcznie. Wobec przyznania powodowi, poczynając od dnia 21 listopada 1984 r., renty inwalidzkiej w kwocie 6.062 zł miesięcznie, różnica między utraconymi zarobkami a pobieraną rentą wynosi 27.954 zł miesięcznie, która podlega wyrównaniu w postaci renty.W rewizji od powyższego wyroku pozwany PZU zarzuca, iż wysokość renty została obliczona z pominięciem zasad przyjętych w sprawie I C 495/83, a ponadto, że sąd I instancji nie uwzględnił, iż poczynając od dnia 1 marca 1985 r., renta inwalidzka pobierana przez powoda z ZUS została podwyższona do kwoty 7.740 zł miesięcznie. Skarżący nie dopatruje się również podstaw do zasądzenia odsetek.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:Wbrew zarzutom rewizji nie zachodzi sprzeczność ustaleń sądu co do utraconych przez powoda w następstwie wypadku zarobków z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.Zarobki te w sprawie niniejszej ustalone zostały na kwotę 34.016 zł, przy czym ich ustalenie nastąpiło w uwzględnieniu tych samych zasad, którymi kierował się sąd I instancji w sprawie (…). Kwota 34.016 zł jako przeciętny miesięczny zarobek powoda ustalona została przy uwzględnieniu potrącenia od jego rocznych zarobków, zarówno jednomiesięcznego urlopu, wydatków, które musiałby ponieść, gdyby nadal pracował, oraz obniżenie rocznych dochodów o dalsze 10%. Zarzut rewizji, iż w sprawie niniejszej sąd I instancji powyższych okoliczności nie uwzględnił, jest całkowicie dowolny, bowiem kwota 34.016 zł, stanowiąca podstawę do obliczenia należnej powodowi renty wyrównawczej, jest taką samą kwotą, jaka została przyjęta w poprzedniej sprawie, a która została wyliczona przy uwzględnieniu tych wszystkich okoliczności, na które powołuje się rewizja.W zasadzie należy się zgodzić z rewizją, że w związku z podwyżką renty inwalidzkiej powoda od dnia 1 marca 1985 r. z kwoty 6.002 zł miesięcznie do kwoty 7.740 zł miesięcznie podwyżka ta winna być uwzględniona przy obliczeniu renty wyrównawczej. Szkoda powoda w niniejszej sprawie podlegająca wyrównaniu w postaci renty wyraża się bowiem różnicą między potencjalnymi zarobkami powoda a pobieraną rentą inwalidzką. Uwzględniając jednak okoliczność, że wysokość zarobków powoda ustalona została na podstawie jego rocznych dochodów z okresu przed wypadkiem, a zatem sprzed dnia 1 marca 1983 r., a nadto okoliczność, że w dacie orzekania w sprawie niniejszej przez sąd I instancji podstawę obliczenia renty winny stanowić zarobki, jakie by wówczas osiągał, a nie zarobki z 1982 r., należało uznać, że podwyższenie powodowi renty inwalidzkiej od dnia 1 marca 1983 r. nie mogło spowodować obniżenia renty wyrównawczej, bowiem wobec powszechnego wzrostu płac niewątpliwym jest, że i płaca powoda by wzrosła przynajmniej w takim samym stopniu, w jakim wzrosła renta inwalidzka. Z tych względów podniesiony w omawianym zakresie zarzut należało uznać za bezzasadny.Za nietrafny należy również uznać zarzut kwestionujący zasądzenie odsetek od zasądzonej renty.Dłużnik opóźnia się z wykonaniem zobowiązania w zakresie świadczeń rentowych, jeżeli nie spełnia świadczenia po wezwaniu. Pozew jest równoznaczny z wezwaniem o zapłatę. Roszczenie o rentę zgłoszone zostało w pozwie. Okoliczność, że postępowanie w sprawie było zawieszone w związku z toczącym się postępowaniem o rentę inwalidzką, na które powołuje się skarżący, nie ma wpływu na ocenę opóźnienia dłużnik w spełnieniu świadczenia, skoro w konsekwencji roszczenie okazało się zasadne, co powoduje, iż od daty wymagalności poszczególnych rat rentowych należą się odsetki (art. 481 § 1 k.c.).Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie przepisu art. 387 i art. 98 § 1 k.p. orzekł jak w sentencji.