IV CR 393/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński (sprawozdawca). Sędziowie: M. Piekarski, W. Orlicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. o uznanie wyroku zagranicznego, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 19 lipca 1956 r., stwierdził, że zaskarżone postanowienie zastało wydane z pogwałceniem przepisu art. 63 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego w związku z art. 2 § 1 k.p.n.Uzasadnienie faktycznePrezydium PRN w G. zwróciło się do Sądu Wojewódzkiego o uznanie wyroku Sądu w Saarbrücken, którym orzeczono rozwód małżonków P. Odpis wyroku został przesłany przez sąd niemiecki Urzędowi stanu cywilnego w G., w którym małżonkowie P. w 1942 r. zawarli związek małżeński.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 19 lipca 1956 r. oddalił wniosek (użyto wyrażenia "odmówić temu wnioskowi"), powołując się na brak przepisów wykonawczych do art. 63 § 2 Prawa o aktach stanu cywilnego.Powyższe postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, która wpłynęła do Sądu Najwyższego w dniu 2 lipca 1957 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawo o aktach stanu cywilnego nie przewiduje wydania przepisów wykonawczych do art. 63 ust. 2 pr. o a.s.c.; przepis ten zresztą sam określa tryb postępowania i właściwość sądu, a dalsze kwestie normuje część ogólna Kodeksu postępowania niespornego. Żadne więc przepisy wykonawcze nie są potrzebne, a gdyby nawet było inaczej, to i tak brak przepisów wykonawczych nie upoważniał Sądu Wojewódzkiego do odmowy rozpoznania sprawy. Zaskarżone postanowienie zapadło więc z naruszeniem art. 63 ust. 2 pr. o a.s.c.Ponieważ rewizja nadzwyczajna wpłynęła po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się zaskarżonego postanowienia, sposób jej rozstrzygnięcia zależy od tego, czy zaskarżone postanowienie narusza interes Państwa Ludowego. W tym względzie należy stwierdzić, co następuje:W myśl przepisu art. 2 § 1 k.p.n. sąd wszczyna postępowanie niesporne na wniosek osoby zainteresowanej, a na wniosek właściwej władzy lub z urzędu tylko w wypadkach wymienionych w przepisach szczegółowych. Przepis art. 63 ust. 2 pr. o a.s.c nie upoważnia do wszczęcia postępowania ani z urzędu, ani na wniosek władzy (jak to czyni np. art. 26 ust. 4 pr. o a.s.c.), należy więc dojść do wniosku, że zgodnie z ogólną zasadą art. 2 § 1 k.p.n. przewidziane w art. 63 ust. 2 pr. o a.s.c. postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego może być wszczęte wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej.Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte bez wniosku osoby uprawnionej do jego zgłoszenia, uchylenie błędnego postanowienia Sądu Wojewódzkiego mogłoby doprowadzić tylko do umorzenia postępowania w sprawie przez Sąd Najwyższy (art. 17 k.p.n.). Przesądza to o braku interesu Państwa Ludowego w uchyleniu zaskarżonego postanowienia, które nie ma żadnego praktycznego znaczenia. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy ograniczył się do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa (art. 399 § 1 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n.).