IV CR 510/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wiszniewski (sprawozdawca). Sędziowie: T. Byliński, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana C. przeciwko Antoniemu B. o ochronę wzoru użytkowego, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 1959 r.,zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zobowiązania pozwanego do zaprzestania wkraczania w zakres wyłączności powoda wynikającej z zarejestrowania na jego imię wzoru użytkowego na tacę i wzoru użytkowego na płytę obrotową, zasądzenia od pozwanego kwoty 10.000 zł tytułem zwrotu niesłusznego zbogacenia i kwoty 1.500 zł tytułem pokutnego oraz zobowiązania pozwanego do zniszczenia wytworzonych tac i płyt, jako też przyrządów służących wyłącznie do ich wytwarzania. Do pozwu załączył powód odpis świadectwa ochronnego na tacę z dnia 13 kwietnia 1949 r. i odpis takiegoż świadectwa na płytę obrotową z dnia 27 maja 1950 r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa; przyznał, że produkował i produkuje tace i płyty obrotowe i rozprowadza je do sprzedaży, twierdził jednak, że produkował je już znacznie wcześniej, bo od roku 1947, a produkowane przezeń tace i płyty obrotowe różnią się istotnie od tych artykułów produkowanych przez powoda.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z następującym uzasadnieniem.Pozwany produkował podobne tace i płyty obrotowe i wprowadzał do sprzedaży już w latach 1947-1949, a więc przed datą zgłoszenia i zarejestrowania przez powoda jego wzorów użytkowych. Produkowane przez pozwanego płyty obrotowe nie mają tych cech, które stanowią zastrzeżenie patentowe płyt obrotowych powoda. Pozwany produkował tace w dobrej wierze. Zaczął tace stałe produkować od roku 1946, a następnie tace obrotowe. O produkowaniu przez powoda płyt obrotowych dowiedział się pozwany dopiero na skutek wezwania go przez powoda do zaniechania produkcji; nie może zatem - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - być mowy o złej wierze pozwanego.Uzasadnienie prawneWyrok powyższy zaskarżył powód rewizją, w rozpoznaniu której Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nietrafny jest zarzut skarżącego, jakoby zaskarżony wyrok nie wskazywał podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie wchodząc w to, czy i kiedy niepowołanie podstawy prawnej wyroku i nieprzytoczenie przepisów stanowi takie uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji może stanowić podstawę rewizji, stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok wskazuje art. 111 i 115 rozp. Prez. Rzpl. z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych jako podstawę powództwa. Oddalając zatem powództwo stwierdza tym samym zaskarżony wyrok - milcząco, lecz jednoznacznie - że zachodzi brak wszystkich lub niektórych niezbędnych przesłanek, jakich te przepisy wymagają do uwzględnienia powództwa. W ten sposób - formalnie rzecz biorąc - podstawa prawna wyroku została wskazana.Niemniej jednak konstrukcja prawna zaskarżonego wyroku nie tylko nie jest jasna, ale jest sprzeczna wewnętrznie. Zaskarżony wyrok rozważa w szczególności kwestie dobrej wiary pozwanego i ustala, że był on w dobrej wierze. Wynika stąd, że Sąd Wojewódzki uznał zagadnienie dobrej wiary za istotne w sprawie. Jeżeliby jednak tak miało być, to Sąd Wojewódzki przeoczył, że dobra wiara pozwanego skończyła się z chwilą dowiedzenia się o przysługującym powodowi prawie wyłączności. Jeżeli więc poprzednio pozwany był w dobrej wierze, to okoliczność ta sama przez się nie uzasadniałaby oddalenia powództwa w całości.Zaskarżony wyrok mówi jednak, że produkty pozwanego są inne niż wzory zarejestrowane przez powoda. Jeżeli są inne, to niepodobna zrozumieć poglądu o aktualności kwestii dobrej wiary. Nie mogłoby przecież być mowy o bezprawnym działaniu pozwanego (art. 111 powołanego rozporządzenia), jeżeliby pozwany produkował co innego niż to, co obejmują wzory powoda. Na to jednak, by stwierdzić tę odmienność produktów, należałoby wysłuchać opinii biegłego.Zaskarżony wyrok ustala przede wszystkim, że pozwany przystąpił do produkcji tac i płyt obrotowych, zanim powód zgłosił swe wzory użytkowe. Jeżeliby jednak pozwany stosował wzory przed zgłoszeniem ich przez powoda, to byłoby obojętne, czy zachodzi identyczność produktów, czy jedynie dalsze podobieństwo; nie istniałaby też kwestia dobrej wiary. Pozwany miałby bowiem "prawa używacza poprzedniego" (art. 95 powoł. rozp.). Jeszcze inna sytuacja mogłaby zachodzić, jeżeliby - czego zresztą zaskarżony wyrok nie ustala - pozwany zaczął produkować po rozpoczęciu takiej samej produkcji przez powoda, lecz przed zarejestrowaniem wzoru przez niego (art. 115).Zaskarżony wyrok ustala, że pozwany zaczął produkować tace stałe już w roku 1946, a następnie również i obrotowe, że produkowane w latach 1947-1949 tace i płyty obrotowe były "podobne" do produkowanych następnie. Ustala również, że w roku 1949 P. zrobił dla pozwanego przyrząd do wytwarzania części tac obrotowych. Należałoby dokładnie ustalić, co wytwarzał pozwany do roku 1949, a co wytwarzał za pomocą powyższego przyrządu. Nie wiadomo, czy produkty wytwarzane przez pozwanego za pomocą tego przyrządu różniły się od poprzednio wytwarzanych przez pozwanego oraz od wzoru zarejestrowanego przez powoda, który w latach 1949 i 1950 zgłosił swe wzory w Urzędzie Patentowym.Wyżej wskazane wadliwości zaskarżonego wyroku uzasadniają uwzględnienie rewizji.Niesłuszny jest natomiast zarzut rewizyjny, jakoby prawo używacza poprzedniego (art. 95 powołanego rozp.) było przywiązane do przedsiębiorstwa tak dalece, że jeżeliby pozwany, mając prawo używacza poprzedniego, zamknął swe przedsiębiorstwo, a następnie uruchomił ponownie przedsiębiorstwo produkujące te same przedmioty, to prawo używacza poprzedniego nie przysługiwałoby już temu przedsiębiorstwu. Przepis art. 95 nie uzasadnia tak daleko idącego poglądu. Przedsiębiorstwo ponownie uruchomione przez tę samą osobę i produkujące to samo co czasowo nieczynne przedsiębiorstwo tej samej osoby nie jest innym przedsiębiorstwem w rozumieniu powołanego przepisu. W przepisie tym podkreślony został ścisły, nierozerwalny związek pomiędzy prawem używacza poprzedniego a przedsiębiorstwem nie dlatego, by przeciwstawić osobę używacza jego przedsiębiorstwu i potraktować przedsiębiorstwo abstrakcyjnie, lecz dlatego, aby przeciwstawić się odebraniu prawa od przedsiębiorstwa, do którego prawo używacza poprzedniego jest przywiązane nierozdzielnie.