IV CSK 180/14

WyrokIzba Cywilna2014-09-25

Skład orzekający: Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której hipoteka przymusowa łączna została ustanowiona na całej nieruchomości, a następnie wydzielono jej część, a także czy wpis hipotek przymusowych na całej nieruchomości po sprzedaży licytacyjnej jej części rodzi skutki prawne w odniesieniu do sprzedanej części nieruchomości, występują istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Istotne zagadnienie prawne wymaga poważnej wątpliwości prawnej nierozwiązanej w orzecznictwie, której wyjaśnienie ma znaczenie dla praktyki sądowej. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył odmiennego stanu faktycznego, a skarżący pominął orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśniające kwestie wpisu hipotek po sprzedaży licytacyjnej części nieruchomości.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wykreślenia dwóch hipotek przymusowych ustanowionych na nieruchomości: jednej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a drugiej na rzecz F. […] Spółki Akcyjnej. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, powołując się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 76 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz skutków wpisu hipotek po sprzedaży licytacyjnej części nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 180/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku K. P. przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddziału w L. i F. […] Spółki Akcyjnej w W. o wykreślenie hipotek, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 28 czerwca 2013 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 20 lutego 2013 r., którym oddalono wniosek o wykreślenie dwóch hipotek, jednej w kwocie 20 701,90 zł ustanowionej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a drugiej w kwocie 45 724,32 zł ustanowionej na rzecz F. […] S.A. w W., wnioskodawca, powołując się na obie podstawy kasacyjne określone w art. 3983 § 1 k.p.c., wniósł o „zmianę” zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Twierdził, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, sprowadzające się do konieczności wyjaśnienia, jak – w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., P 15/12 (OTK-A 2012, nr 7, poz. 77) – należy rozumieć art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm. – dalej: „u.k.w.h.”), jeżeli hipoteka przymusowa łączna została ustanowiona na całej nieruchomości, z której następnie jest wydzielana jej część, a ponadto czy wpis hipotek przymusowych na całej nieruchomości 3 po sprzedaży licytacyjnej jej części rodzi skutki prawne w odniesieniu do sprzedanej części nieruchomości. Analiza wywodów zawartych skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczył przekonujących argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie obejmujące poważną wątpliwość prawną i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozstrzygnięcia złożonej skargi. Skarżący, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., P 15/12, dotyczył przewidzianej w art. 76 ust. 1 zdanie drugie u.k.w.h. hipoteki na części ułamkowej nieruchomości, a więc odmiennego stanu faktycznego, w związku z czym rozważanie poruszonych w nim kwestii prawnych nie jest potrzebne do rozstrzygnięcia wniesionej skargi kasacyjnej. Skarżący pominął natomiast postanowienie z dnia 21 września 2011 r., I CSK 32/11 (OSNC-ZD 2012, nr D, poz. 77), w którym Sąd Najwyższy wyjaśnił, że hipoteki niewpisane do księgi wieczystej w chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, a wpisane dopiero po tej dacie, nie są objęte hipotezą art. 1000 § 1 i art. 1003 § 2 k.p.c., nawet jeżeli wniosek o ich wpis został złożony przed uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności. W tej sytuacji nie można przyjąć, by skarżący uczynił zadość przyjętym w orzecznictwie wymaganiom wykazania istotnego zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. 4 Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżącego przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 76 ust. 1art. 1000 § 1art. 1003 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy