IV CSK 269/20
WyrokIzba Cywilna2021-03-16
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące oceny opinii biegłych i ustaleń stanu faktycznego mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej opartej na przesłance oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty skarżącego stanowiły polemikę z opinią biegłych oraz z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez sądy meriti, co nie jest dopuszczalne w skardze kasacyjnej. Nie wykazano naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym.Stan faktyczny
Skarżący J. P. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po X. P. Zaskarżone postanowienie oddaliło apelację skarżącego od postanowienia sądu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych dotyczących opinii biegłych oraz oddalenia wniosków dowodowych, twierdząc, że spadkodawca był osobą uległą i podatną na sugestie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 269/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku J. P. przy uczestnictwie małoletnich – O. P. i S. P. oraz P. S., R. S., K. S., J. P., Z. P., R. P., X. P., I. Ć. i B. S. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania J. P. od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE J. P. - uczestnik postępowania z wniosku J.P. o stwierdzenie nabycia spadku po X. P., zm. 19 października 2014 r. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 lutego 2020 r., oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 maja 2019 r., którym stwierdzono, że spadek po X. P. na podstawie ustawy nabyli: wnuk R. P. w ½ części; wnuk R. S. w 1/8; wnuk P. S. w 1/8; wnuk K. S. w 1/8 oraz wnuczka I. B. Ć. w 1/8 części.
2 Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia art. 286 i art. 290 w zw. z art. 382 i art. 391 § 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego Sąd odwoławczy oparł się wyłącznie na opinii biegłych skupiającej się na zagadnieniach psychiatrycznych bez odniesień natury psychologicznej do stanu spadkodawcy. Ponadto skarżący podniósł, że oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie uczestniczki postępowania J.P. skutkowało brakiem przyjęcia, że w chwili sporządzania testamentu spadkodawca był osobą uległą i podatną na sugestie swojej ówczesnej żony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - niepubl.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepubl.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem
3 - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, niepubl.). Przedstawienie tej przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie odpowiada powyższym wymaganiom, bowiem nie opisuje naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym, lecz przyjmuje postać polemiki z opinią biegłych oraz z ustaleniami stanu faktycznego poczynionymi przez sądy meriti. Co do zasady natomiast przedmiotem skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalania faktów bądź oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. ke
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4364/23 2024-12-06Czy skarga kasacyjna, której podstawą są zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 338/14 2014-12-09Czy w okolicznościach sprawy występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności istotne zagadnienia prawne, potrzeba wykładni przepisów postępowania lub oczywista zasadność ska…
- I CSK 2336/22 2022-08-09Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, w tym opinii biegłego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 685/16 2017-05-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, a argumentacja nie odnosi się do utrwalo…
- V CSK 115/20 2021-04-14Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów mogą stanowić podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 286art. 290art. 382art. 391 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4art. 13 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy