IV CSK 355/19
WyrokIzba Cywilna2019-12-17
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wytoczenie przez poszkodowanego za życia roszczenia o zadośćuczynienie przeciwko ubezpieczonemu wyłącza możliwość dochodzenia przez jego spadkobierców roszczenia przeciwko ubezpieczycielowi na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. w związku z art. 445 § 3 k.c. oraz czy spadkobiercy mogą potwierdzić pełnomocnictwo udzielone z przekroczeniem art. 29 k.r.o. w kontekście art. 103 i 104 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez powodów zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności wymaganych do przyjęcia skargi. W szczególności, kwestia dziedziczenia roszczenia o zadośćuczynienie na podstawie art. 445 § 3 k.c. jest rozstrzygnięta w orzecznictwie, a przedmiotem dziedziczenia jest konkretne roszczenie, a nie prawo do zadośćuczynienia jako takie. Podobnie, zagadnienia dotyczące przekroczenia pełnomocnictwa przez małżonka i jego potwierdzenia przez spadkobierców zostały już wyjaśnione w judykaturze.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące wykładni art. 445 § 3 k.c. w kontekście dziedziczenia roszczenia o zadośćuczynienie oraz wykładni art. 29 k.r.o. w związku z art. 103 i 104 k.c. w kontekście potwierdzenia pełnomocnictwa przez spadkobierców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania i nie obciążył ich kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 355/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa W.J., I.J. i A.J. przeciwko W.W. i Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt V ACa 231/18, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie o zapłatę oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 10 stycznia 2018 r. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, wskazując, że w sprawie występuje zagadnienie prawne oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Podnieśli, że istotne zagadnienie prawne dotyczy wykładni art. 445 § 3 k.c. i odpowiedzi na pytanie, czy wytoczenie za życia poszkodowanego roszczenia o zadośćuczynienie przeciwko ubezpieczonemu wyłącza możliwość do pozwania na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. ubezpieczyciela przez spadkobierców poszkodowanego. Ponadto wskazali, że przyczyną uzasadniającą przyjęcie skargi
2 kasacyjnej do rozpoznania jest konieczność wykładni art. 103 i 104 k.c. oraz odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku działania małżonka z przekroczeniem art. 29 k.r.o. spadkobiercy mogą potwierdzić nieprawidłowo udzielone pełnomocnictwo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienia prawne wskazane przez skarżących jako przyczyny kasacyjne znajdują rozstrzygnięcie lub wyjaśnienie w judykaturze Sądu Najwyższego, mogą nie być zatem uznane za istotne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania. W szczególności nie budzi wątpliwości zagadnienie skoncentrowane na wykładni art. 445 § 3 k.c., jest bowiem oczywiste, że przedmiotem dziedziczenia na podstawie tego przepisu nie jest prawo do zadośćuczynienia jako takie, ujmowane w ogólności, lecz konkretne roszczenie przysługujące wobec konkretnej osoby odpowiedzialnej obejmujące sprecyzowaną kwotę, uznaną przez osobę odpowiedzialną lub dochodzoną przez poszkodowanego w drodze powództwa wytoczonego przed sąd (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1975 r., II CR 53/75, nie publ., z dnia 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, nie publ., z dnia 28 kwietnia 2010 r., III CSK 143/09, OSNC 2010, nr 11, poz. 154, lub z dnia 9 listopada 2017 r., III CZP 43/17, OSNC 2018, nr 5, poz. 49). Jest przy tym oczywiste, że powództwo wytoczone przed sąd obejmuje roszczenie procesowe, a więc ściśle określone żądanie skierowane w stosunku do jednoznacznie określonej osoby, na tle przedstawionych okoliczności faktycznych; tylko tak sformułowane roszczenie (wniesione powództwo, pozew) jest zdatne do rozpoznania i może być skuteczne, także w zakresie dziedziczenia w ujęciu art. 445 § 3 k.c. (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2018 r., IV CSK 306/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 169). Nie ma również cechy istotności zagadnienie dotyczące art. 29 k.r.o. oraz związane z nim zagadnienie obejmujące stosowanie art. 103 w związku z art. 104 k.c. Zagadnienia te były już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, a obrany w nich kierunek nie budzi zastrzeżeń, także w piśmiennictwie (por. np. wyrok z dnia 9 stycznia 2008 r., II CSK 394/07, OSNC 2009, nr 2, poz. 35, i postanowienie z dnia 24 maja 2012 r., II CSK 466/11, nie publ.).
3 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), odstępując od obciążania powodów kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 464/20 2021-04-27Czy spełnienie świadczenia pieniężnego na rzecz byłej małżonki wierzyciela, objętego ustrojem wspólności majątkowej małżeńskiej, stanowi spełnienie świadczenia do rąk osoby nieupoważnionej na podstawie art. 452 k.c., a t…
- V CSK 364/15 2015-12-17Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, gdy powód zarzuca naruszenie art. 446 § 3 k.c. i art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w sytuacji, gdy jego krzywda została już skomp…
- IV CSK 559/13 2014-03-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę dalszego odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia szkody wynikłej z kradzieży z włamaniem może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie stanowi powtórzenie zarzutów…
- I CSK 480/18 2019-03-21Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, może być uzasadniony przez przedstawienie odmiennego stanowiska strony skarżącej w kwe…
- III CSK 130/14 2014-06-12Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 446 § 3 i 4 k.c. w zakresie ustalania wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę i pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci bliskiego, może zostać przyjęta do rozpo…
Powołane przepisy
art. 445 § 3 KCart. 194 § 3 KPCart. 103art. 29 KROart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 104 KCart. 3989 § 2 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy