IV CSK 570/17
WyrokIzba Cywilna2018-04-26
Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie małżonków o przynależności nabytego przedmiotu do majątku wspólnego lub osobistego ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji tego przedmiotu jako elementu konkretnej masy majątkowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych co do art. 31 § 1 k.r.o. Wskazano, że o przynależności składników majątku do dorobku małżonków rozstrzygają przepisy prawa, a nie oświadczenia małżonków. Kwalifikacja przedmiotu jako elementu konkretnej masy majątkowej jest skutkiem działania ustawy, a nie woli stron.Stan faktyczny
W sprawie o podział majątku wspólnego uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną, powołując się na potrzebę wykładni art. 31 § 1 k.r.o. w kontekście zaliczania przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego lub osobistego na podstawie oświadczenia małżonków. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 570/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z wniosku T. N. przy uczestnictwie P. N. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II Ca ../16, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W okolicznościach sprawy uczestnik, uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołał się na potrzebę wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości – art. 31 § 1 k.r.o. – w kontekście zaliczania przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego lub majątku osobistego małżonków na podstawie oświadczenia, że nabywany przedmiot wchodzi w skład określonej masy majątkowej. W judykaturze wielokrotnie wskazywano, że powołanie się na poważne wątpliwości interpretacyjne jako przyczynę kasacyjną (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) zakłada nie tylko wskazanie przepisu prawa i stwierdzenie, że – w ocenie skarżącego – wywołuje on wątpliwości. Konieczne jest również wykazanie, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, wyjaśnienie na czym one polegają, ich uzasadnienie, a także wskazanie rozbieżnych wariantów interpretacyjnych, z odwołaniem się do dotychczasowych poglądów orzecznictwa i dostępnego piśmiennictwa. Jeżeli konkretny przepis był już przedmiotem wykładni w judykaturze, a interpretacja ta jest w ocenie skarżącego nieuzasadniona, nieodzowne jest również przedstawienie racji, które przemawiają za zmianą dotychczasowej linii interpretacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
3 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.). Analiza sformułowanego przez skarżącego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadziła do wniosku, że nie odpowiada on wskazanym wymaganiom. W niedostrzeżonej w skardze kasacyjnej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991 r., III CZP 76/90, OSNC 1991, nr 10 - 12, poz. 117, przyjęto, że o przynależności poszczególnych składników majątku do dorobku małżonków rozstrzygają przepisy prawa (obecnie – art. 31 i art. 33 - 34 k.r.o.). Kwalifikacja określonego przedmiotu jako elementu konkretnej masy majątkowej jest skutkiem działania ustawy, toteż nie można, jak zauważył Sąd Najwyższy, przypisywać decydującego znaczenia oświadczeniom małżonków, że określony przedmiot nie należy do majątku wspólnego, względnie, że jedno z małżonków nabywa ów przedmiot wyłącznie dla siebie lub dla drugiego małżonka. Oświadczeń takich nie można także utożsamiać z przeniesieniem na jednego z małżonków uprawnień do określonego przedmiotu, wynikających z istniejącej wspólności ustawowej. Pogląd ten jest konsekwentnie podtrzymywany w nowszym orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., II CSK 229/09, niepubl. i postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r., V CSK 355/07, niepubl., z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 363/11, niepubl., z dnia 6 października 2016 r., IV CSK 804/15, niepubl., z dnia 25 listopada 2016 r., V CSK 145/16, niepubl., i z dnia 9 stycznia 2018 r., IV CSK 389/17, niepubl.). Skarżący nie wskazał żadnych argumentów, które – w kontekście wskazanej judykatury – mogłyby uzasadniać istnienie poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub skłaniać do rewizji dotychczasowej linii orzeczniczej. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. kc aj
4
Powiązane orzeczenia
- II CSK 683/15 2016-04-22Czy środki pieniężne darowane jednemu z małżonków do majątku osobistego, które następnie zostały przeznaczone na zakup nieruchomości na potrzeby rodziny, wchodzą do majątku wspólnego małżonków?
- II CSK 12/14 2014-07-03Czy pojęcie „ważnych powodów” jako przesłanka ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym może wyczerpywać się w stwierdzeniu niewykonywania przez jednego z małżonków obowiązków wynikających z art. 23 k.r.…
- IV CSK 231/17 2017-11-08Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, przy ocenie stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego, należy brać pod uwagę cały okres trwania małżeństwa, czy tylko okres, w którym powstał dany składnik majątk…
- V CSK 53/19 2019-06-10Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd może rozliczyć wartość składników majątkowych, które nie istniały w chwili dokonywania podziału lub ustania wspólności, a zostały zużyte w czasie prowadzenia wspólnego g…
- IV CSK 124/16 2016-10-12Czy częściowy podział majątku wspólnego, obejmujący rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków i oświadczenie o zrzeczeniu się dalszych roszczeń, wyłącza możliwość późniejszego docho…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 31 § 1 KROart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 31art. 33art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy