IV CZ 1/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Rejman, F. Szczepański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Otylii P. przeciwko Skarbowi Państwa (Dowództwo Okręgu Wojskowego) o odszkodowanie, po rozpoznaniu zażalenia Ministerstwa Obrony Narodowej na postanowienie o kosztach zawarte w ust. V wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 1959 r.,zaskarżone postanowienie (pkt V wyroku) w ten sposób zmienił, że strona pozwana zamiast kwoty 1.696 zł powinna uiścić Kasie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie 918 zł; zażalenie w pozostałej części oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 12 sierpnia 1959 r. Sąd Wojewódzki zasądził od strony pozwanej (jako ponoszącej odpowiedzialność za wypadek, jakiemu powódka uległa w dniu 1 sierpnia 1957 r.) na rzecz powódki 10.000 zł z 8% od dnia 1.II.1958 r. tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne, rentę miesięczną w wysokości 150 zł oraz 1.000 zł z 8% od dnia 1.II.1958 r. tytułem odszkodowania za zniszczoną garderobę, oddalił zaś żądanie zasądzenia wyższej renty oraz wyższego, tj. w wysokości 1.500 zł, odszkodowania za zniszczoną garderobę; zasądził poza tym od pozwanego na rzecz powódki koszty sporu w kwocie 1.110 zł oraz na rzecz Skarbu Państwa (Kasy Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie) kwotę 1.696 zł tytułem kosztów sądowych.Pozwany Skarb Państwa w zażaleniu domaga się uchylenia zawartego w powyższym wyroku postanowienia zobowiązującego go do uiszczenia Kasie Sądu Wojewódzkiego kwoty 1.696 zł tytułem kosztów sądowych. Skarżący podnosi, iż w myśl art. 4 ust. 1 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Skarb Państwa jest zwolniony od opłat sądowych, wobec czego Ministerstwo Obrony Narodowej - Dowództwo Okręgu Wojskowego w B., jako jednostka budżetowa reprezentująca Skarb Państwa w niniejszym procesie, z naruszeniem powołanego przepisu została zobowiązana do uiszczenia Kasie Sądu Wojewódzkiego wyżej wymienionej kwoty.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według art. 1 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pobiera się w sprawach w tych przepisach wymienionych opłaty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz zwrot wydatków. Opłaty sądowe i wydatki stanowią koszty sądowe. Skarb Państwa nie należy do tych (wymienionych w art. 3 powyższych przepisów) podmiotów, które nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Natomiast art. 4 ust. 1 powołanych przepisów stanowi, że Skarb Państwa jest zwolniony od opłat sądowych. Zestawienie treści art. 3 i 4 ust. 1 w związku z treścią art. 1 p. o k.s. w sprawach cywilnych prowadzi zatem do wniosku, że Skarb Państwa nie jest zwolniony od obowiązku uiszczenia wydatków. Dlatego też zgodnie z art. 5 ust. 1 p. o k.s. i art. 119 § 2 k.p.c. jednostka budżetowa reprezentująca Skarb Państwa obowiązana jest zwrócić kasie sądu wydatki wyłożone przez sąd za stronę zwolnioną od kosztów sądowych, a nie podlegające ściągnięciu z zasądzonego na rzecz tej strony roszczenia.W kwestionowanej kwocie 1.696 zł przypada na wydatki na biegłych, pokryte przez Sąd za zwolnioną od kosztów sądowych powódkę, kwota 918 zł. Zaskarżone zatem orzeczenie w części zobowiązującej stronę pozwaną do zwrotu kasie sądowej ostatnio wymienionej kwoty jest prawidłowe. Natomiast Sąd Wojewódzki z naruszeniem art. 4 ust. 1 p. o k.s. zobowiązał stronę pozwaną do uiszczenia dalszej, przewyższającej 918 zł, kwoty jako obejmującej nie uiszczone opłaty sądowe. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 386 w związku z art. 394 § 3 k.p.c. zaskarżone postanowienie odpowiednio zmienił, a zażalenie w pozostałej części z mocy ostatnio powołanego przepisu i art. 383 k.p.c. oddalił.