IV CZ 128/13
PostanowienieIzba Cywilna2014-02-12
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Agnieszka Piotrowska, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie powinno być ustalane według stawki za sprawy związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności, czy według stawki ogólnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, gdzie powód dochodził przeprosin i zadośćuczynienia od osoby fizycznej (Dyrektora Zakładu Karnego) za naruszenie dóbr osobistych, nie powinno być ustalane według stawki minimalnej przewidzianej dla spraw związanych z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania z krzywdą lub szkodą wynikłą ze zdarzenia mającego źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego, a nie w naruszeniu dóbr osobistych przez funkcjonariusza.Stan faktyczny
Powód dochodził od Dyrektora Zakładu Karnego zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 2 mln zł oraz złożenia oświadczenia o przeproszeniu, wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych w związku z pomówieniem go o przygotowanie zbiorowego wystąpienia przeciwko administracji zakładu. Sąd Apelacyjny przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie w kwocie 120 zł plus VAT, stosując stawkę za sprawy związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Pełnomocnik wniósł zażalenie, domagając się wyższego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, przyznając pełnomocnikowi powoda z urzędu wyższe wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 128/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Z. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lutego 2014 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznaje ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu adw. M. B. wynagrodzenie w kwocie 5 400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższone o 23% podatku VAT (łącznie 6 642 zł) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny przyznał ze Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego pełnomocnikowi powoda z urzędu wynagrodzenie w kwocie 120 zł powiększone o stawkę podatku VAT za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podstawę orzeczenia stanowił § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej rozporządzenie), gdyż sprawa o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 2 mln zł dotyczyła w istocie zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności, którego to pojęcia nie można ograniczać jedynie do roszczeń związanych z warunkami fizycznymi cel, w których skazani odbywają karę pozbawienia wolności. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik powoda wniósł o jego zmianę poprzez określenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu na kwotę 6 642 zł i zarzucił obrazę § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia poprzez zastosowanie stawki stałej w sytuacji, gdy sprawa nie dotyczy odszkodowania lub zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z § 11 pkt 25 rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania wynosi 120 zł. Określenie „związane z warunkami wykonywania kary…” wiąże podstawę faktyczną żądania zadośćuczynienia lub odszkodowania z powstaniem krzywdy lub szkody wskutek zdarzenia mającego swe źródło w warunkach fizycznych zakładu penitencjarnego. Skazany (aresztowany) zostaje osadzony w zakładzie, w którym standardy wykonywania kary w zakresie wielkości, wyposażenia celi, odżywienia stosownie do stanu zdrowia, opieki lekarskiej i innych świadczeń, do których ten zakład jest obowiązany nie odpowiadają wymaganiom ustawowym, co powoduje określoną szkodę albo krzywdę. W sprawie niniejszej powód wywodzi roszczenie
3 o złożenie oświadczenia o przeproszeniu oraz roszczenie o zadośćuczynienie nie przeciwko jednostce penitencjarnej, a przeciwko osobie fizycznej – Dyrektorowi Zakładu Karnego, wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, dobrego imienia i prawa do prawdy w związku z pomówieniem go o przygotowanie zbiorowego wystąpienia przeciwko administracji zakładu karnego. Tak określona podstawa faktyczna, aczkolwiek pozostająca w funkcjonalnym związku z pobytem powoda w zakładzie karnym, wykracza poza ramy określone w § 11 pkt 25 rozporządzenia, wobec czego wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być określone na podstawie § 11 pkt 2 oraz § 6 – w zależności od wartości przedmiotu sporu w zakresie roszczenia majątkowego. Z zakresu zaskarżenia wynika, że skarżący kwestionuje wysokość wynagrodzenia tylko w zakresie roszczenia majątkowego (2 mln zł), co do którego stawka minimalna wynosi 7 200 zł (§ 6 pkt 7), wobec czego należało orzec jak w sentencji na podstawie powołanego przepisu oraz § 2 ust. 3, § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 rozporządzenia oraz art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es
Powiązane orzeczenia
- I CSK 6190/22 2024-03-28Czy wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu Sądu Najwyższego dotyczący wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, mający na celu uzupełnienie go do poziomu taryfowo należnego wynagrodzenia pełnomocnika z wybor…
- IV CSK 97/14 2014-07-16Czy zaniechanie wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej pełnomocnika, a także czy może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych powoda?
- II KZ 22/16 2016-07-26Czy wynagrodzenie obrońcy z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie…
- V KO 36/13 2013-07-04Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania?
- II KZ 56/12 2013-01-15Czy obrońcy z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, jeśli nie został on wyznaczony do tej konkretnej czynności w postępowaniu kasacyjnym?
Powołane przepisy
art. 39816art. 3941 § 3 KPC§ 11 pkt 25§ 19 pkt1§ 6 pkt 7§ 19 pkt 1§ 11 pkt 2§ 6§ 2 ust. 3§ 13 ust. 4§ 19§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy