II KZ 22/16

Sygn. akt II KZ 22/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie skazanego S. G. skazanego z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2016 r. zażalenia obrońcy z urzędu skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 maja 2016 r., w przedmiocie wynagrodzenia obrońcy z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji p o s t a n o w i ł: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób , że wskazać jako czynność wykonaną przez obrońcę z urzędu za którą przyznano wynagrodzenie sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji; 2. nie uwzględnić wniosku obrońcy z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie zażalenia będącego przedmiotem rozpoznania niniejszego postępowania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt VI Ka …/16 na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 17 ust. 3 pkt 1 i § 4 ust. 1-3 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 2 prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, przyznał adw. A. Z. kwotę 442 zł obejmującą wynagrodzenie za sporządzenie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie VI Ka …/16 oraz podatek od towarów i usług oraz kwotę 4,20 zł obejmującą niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca z urzędu skazanego, błędnie skierował je do Sądu Apelacyjnego i zarzucił temu orzeczeniu obrazę przepisów postępowania karnego mającą istotny wpływ na treść postanowienia poprzez jego zastosowanie, a mianowicie § 14 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 , poz. 461 z późn. zm.) polegającego na błędnym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie należało zasądzić na rzecz obrońcy z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji kwotę 360 zł plus podatek Vat , podczas gdy w niniejszej sprawie należało zasądzić na rzecz obrońcy z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji kwotę 720 zł w oparciu o przepis § 11 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 15 ust. 2 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. , poz. 1800) i wniósł o „uwzględnienie zażalenia poprzez jego zmianę, alternatywnie o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie obrońcy z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o odstąpieniu od kasacji w wysokości 885,60 zł brutto z Vatem oraz z udokumentowanymi wydatkami korespondencji w kwocie 4,20 zł albowiem w obu przypadkach, niezależnie od przyjętego trybu, zażalenie jest oczywiście uzasadnione’’. Nadto wniósł zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy wynagrodzenia tytułem udzielonej nieodpłatnie pomocy prawnej z urzędu t.j. za obronę przed Sądem Apelacyjnym, jako drugą instancją i za sporządzenie środka odwoławczego w (niniejszym) postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy zważył , co następuje. Zażalenie jest w sposób oczywisty bezzasadne. 3 Treść samego zażalenia pozwala wnioskować o tym, iż obrońca skazanego nie zapoznał się w ogóle z treścią skarżonego przez siebie postanowienia. Świadczy o tym to, że przypisuje on w zażaleniu Sądowi Okręgowemu zastosowanie przepisów, których on w zaskarżonym postanowieniu nie zastosował, powołując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia właściwe i aktualnie obowiązujące regulacje. O nieznajomości przez skarżącego motywów zaskarżonego postanowienia można domniemać także i stąd, że w ogóle nie dostrzegł on i tego, że od 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015 , poz. 1801), którego przepisy zasadnie wskazano w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia. Rozporządzenie to bowiem określa szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, sposób określenia tych kosztów oraz wydatków stanowiących podstawę ich ustalenia oraz maksymalną wysokość opłat za udzieloną pomoc. (§ 1 tego rozporządzenia). To przepisy tego rozporządzenia, a nie (wskazanego w zażaleniu) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), miały i mogły mieć – in concreto - zastosowanie. Tym bardziej, iż między Sądem Okręgowym, a skarżącym nie ma różnicy zdań co do tego , że niniejszą sprawę należy oceniać jako wszczętą po 1 stycznia 2016 r., czyli po wejściu w życie wymienionego rozporządzenia i, w konsekwencji, podlegającą nowym przepisom. Zażalenie zawiera zatem obszerny wywód przekonujący do stanowiska, które legło u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Odnośnie kwestionowania przez skarżącego wysokości przyznanego wynagrodzenia trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej ustalonej w tym 4 rozporządzeniu. Stawka maksymalna wynikająca z § 17 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia dla wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji wynosi 720 zł. W konsekwencji, należne skarżącemu wynagrodzenie należało określić pomiędzy połową tej stawki, tj. 360 zł., a jej pełną kwotą, tj. 720 zł. (oraz powiększyć o należny podatek Vat; zob. § 4 ust. 2-3 tegoż rozporządzenia). Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w sprawie okoliczności uzasadniających określenie wynagrodzenia w wysokości przekraczającej połowę stawki maksymalnej. Sąd Najwyższy w pełni podziela to przekonanie. Tak dlatego, iż zostało ono rzetelnie uzasadnione z wskazaniem przesłanek, które je warunkowały, jak i wobec tego, że skarżący w zażaleniu nie wskazał żadnych okoliczności, które by to przekonanie podważały (w ogóle tych prawnych regulacji nie dostrzegając).Nieobojętne nie mogło być i to, iż sam obrońca z urzędu w opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji przyznał, że wykonane przez niego czynności ograniczyły się do zapoznania z treścią „uzasadnienia wyroku z 23 marca 2016 r.” (k. 8 akt zastępczych VI Ka …/16 Sądu Okręgowego w W.). Brak jest zatem podstaw do podważenia poprawności określenia wysokości należnemu skarżącemu wynagrodzenia. Nie jest też zasadny wniosek obrońcy z urzędu o przyznanie mu dodatkowego wynagrodzenia za sporządzenie zażalenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Skarżący nie dostrzegł tego , iż za samą czynność sporządzenia środka odwoławczego uznawaną za czynność postępowania pierwszoinstancyjnego nie przysługuje mu już dodatkowe wynagrodzenie. Wynagrodzenie za taką czynność należało by się obrońcy z urzędu zatem wówczas, gdyby nie występował on przed sądem pierwszej instancji, który wydał orzeczenie od którego sporządził zażalenie. Przepisy przywołanego rozporządzenia nie przewidują wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za samo postępowanie międzyinstancyjne. Wobec tego, że w zaskarżonym postanowieniu (w samym rozstrzygnięciu) błędnie określono czynności za które przyznano obrońcy z urzędu wynagrodzenie (wskazano, że za sporządzenie kasacji, podczas gdy z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, iż za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji), należało w tym względzie dokonać stosownej korekty. 5 Z tych wszystkich względów postanowiono jak wyżej. eb