IV K 125/52

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak. Sędziowie: G. Auscaler (sprawozdawca), J. Haber. Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława P., osk. z art. 201 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 7 września 1951 r., na podstawie art. 394, 396, 400, 384 pkt 2, art. 383 pkt 2 i 3 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy w całości oraz zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Szubinie z dnia 26 czerwca 1951 r. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Szubinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Szubinie wyrokiem z dnia 26 czerwca 1951 r. skazał oskarżonego Władysława P. na dwa miesiące aresztu za przestępstwo przewidziane w art. 201 k.k., a popełnione w ten sposób, że przez złośliwe uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie swego nieślubnego dziecka, który to obowiązek został stwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Grodzkiego w Łabiszynie, doprowadził je do konieczności korzystania ze wsparcia innych osób.Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 września 1951 r. wspomniany wyrok Sądu Powiatowego uchylił i oskarżonego Władysława P. uniewinnił, stojąc na stanowisku, że pokrzywdzone dziecko nie było zmuszone korzystać ze wsparcia, gdyż utrzymywało się z pracy matki.Oba te wyroki zostały zaskarżone rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości. Rewizja nadzwyczajna zarzuca wyrokowi Sądu Wojewódzkiego zajęcie formalistycznego stanowiska, że warunkiem przestępstwa przewidzianego w art. 201 k.k. jest powstanie konieczności korzystania przez pokrzywdzonego ze wsparcia w ścisłym znaczeniu tego słowa, a więc z dobroczynności publicznej lub prywatnej. Wyrokowi zaś Sądu Powiatowego zarzuca rewizja rażąco niski wymiar kary. W konsekwencji rewizja nadzwyczajna wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków, wymierzenie kary znacznie surowszej i zastosowanie art. 61 w zw. z art. 62 § 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, miedzy innymi, następujący pogląd prawny:Sąd I-ej instancji prawidłowo ustalił, iż oskarżony złośliwie uchylał się od stwierdzonego wyrokiem sądu cywilnego obowiązku łożenia na utrzymanie swego dziecka. Na skutek egzekucji należności alimentacyjnych z jego zarobków porzucił on pracę w cukrowni i celem uniknięcia dalszej egzekucji przeniósł się do gospodarstwa teścia. Pracuje tam rzekomo tylko w zamian za utrzymanie i mieszkanie, a zarobkuje jedynie dorywczo pracując u innych rolników.Prawidłowe są ustalenia Sądu I-ej instancji co do konieczności korzystania przez dziecko ze wsparcia na skutek złośliwego uchylania się oskarżonego od obowiązku alimentacji. Matka bowiem dziecka, przebywając na 8 hektarowym gospodarstwie ojca, gdzie oprócz niej przebywa jeszcze 11 osób, faktycznie korzystała wraz z dzieckiem ze wsparcia udzielanego przez dalszych jego krewnych. Przy tak znacznej ilości osób zatrudnionych w gospodarstwie była ona jako siła robocza zbędna.W obecnych społeczno-gospodarczych warunkach należy inaczej pojmować pojecie nędzy czy też korzystania ze wsparcia innych osób. Stosowanie bowiem pojęcia korzystania ze wsparcia w dawnym jego rozumieniu czyniłoby praktycznie przepis art. 201 k.k. przepisem martwym i pozbawiałoby ochrony karnej prawa dziecka do alimentacji, prawa opartego na kodeksie rodzinnym Polski Ludowej chroniącego dziecko przed złośliwością ze strony rodziców w uchylaniu się od ich obowiązków.Obecnie sam fakt złośliwego uchylania się jednego z rodziców od obowiązków łożenia na utrzymanie i wychowanie dziecka stawia dziecko i drugie z rodziców, nawet zarobkujące, w sytuacji określonej jako ciężkie warunki (patrz Zb. O. 44/52). i powinien skutkować odpowiedzialnością z art. 201 k.k.Wyrok więc Sądu Wojewódzkiego, jako błędnie interpretujący art. 201 k.k., powinien być uchylony.